Duitse coalitie wil 25 mld bezuinigen

BONN, 30 JUNI. De Duitse regeringscoalitie is het gisteren eens geworden over een extra bezuinigingsprogramma dat in 1994 in totaal 25 miljard mark moet opleveren. Bevriezing van ambtenarensalarissen (een 0-ronde), kortingen tot 3 procent op werkloosheids- en bijstandsuitkeringen, minder kinderbijslag, beperking van subsidies en fiscale aftrekposten en het tegengaan van misbruik in de sociale zekerheid en belastingontduiking vormen er de hoofdmoot van.

Minister Theo Waigel (financiën, CSU) wil met zijn 49 maatregelen tellende bezuinigingspakket zijn financieringstekort volgend jaar tot 70 miljard zien te beperken (dit jaar: 63 miljard). Hij rekent erop dat het zal voorkomen dat hij aanstaand weekeinde in het overleg van de zeven grootste industriestaten (de G-7) in Tokio weer min of meer in de beklaagdenbank zal raken wegens de groeiende internationale bezorgdheid over de positie van de D-mark en de Duitse economie.

Waigels plannen moeten de Duitse rijksoverheid volgend jaar 21,4 miljard opleveren, de Duitse deelstaten en gemeenten moeten daarnaast 4,1 miljard bijdragen. In 1995 en 1996 lopen deze bedragen op tot 27,7 (5,1) en 29 (5,6) miljard. Per procent loonsverhoging bij de overheid is omstreeks 4,5 miljard mark in het geding, met de 0-ronde voor ambtenaren wil de coalitie ook een signaal geven voor komende CAO-onderhandelingen in de particuliere sector.

Zonder de voorgestelde bezuinigingen zou het financieringstekort volgend jaar oplopen tot een “onverantwoord” bedrag van 90 miljard, of een kwart van Waigels belastinginkomsten.

Het Duitse bedrijfsleven, dat positief heeft gereageerd, hoopt net als Waigel dat de coalitieplannen de Bundesbank tot een verdere verlaging van de rente zullen inspireren. Tyll Necker, de voorzitter van het verbond van industriële ondernemingen BDI, acht de bezuinigingen weliswaar “een minimum”, maar hij heeft er begrip voor dat Waigel de huidige economische recessie niet met méér bezuinigingen heeft willen verergeren.

Necker waardeert dat de coalitie heeft besloten om niet te sparen op overheidsinvesteringen maar die juist voor begin 1994 “naar voren” te halen.

De Bundesbank, wier Zentralbankrat morgen zijn veertiendaagse vergadering niet in Frankfurt maar in Leipzig houdt, heeft méér overheidsbezuinigingen steeds een van de voorwaarden genoemd voor verdere rentedaling. Gisteren werd echter ook bekend dat de Duitse inflatie - met de geldhoeveelheid een ander belangrijk criterium voor de rentepolitiek van de centrale bank - in juni nog boven 4 procent lag (4,1).

Pag.17: SPD en vakbonden woedend over horror-maatregelen

De overkoepende vakbond DGB en de oppositionele SPD in de Bondsdag hebben woedend gereageerd. Plaatsvervangend DGB-voorzitter Ursula Engelen-Keefer noemt Waigels plannen een “horror-catalogus” van maatregelen ten nadele van de sociaal zwakkeren. Volgens haar zijn zij zonder weerga in de historie van de Bondsrepubliek en bedreigen zij de “interne stabiliteit van het land” net als ruim zestig jaar geleden gebeurde tijdens de republiek van Weimar (die aan Hitlers machtsgreep voorafging).

De nieuwe SPD-voorzitter Rudolf Scharping, premier van Rijnland-Palts, kondigde aan dat zijn partij zich in de Bondsraad, waar zij een meerderheid heeft, vierkant zal verzetten tegen “het afbreken van de sociale verzorgingsstaat”. Dat betekent vermoedelijk dat het laatste woord over Waigels plannen pas over een paar maanden in de zogeheten commissie van bemiddeling van Bondsdag en Bondsraad kan vallen. Kanselier Helmut Kohl bracht gisteravond tegen Scharpings verwijten in dat het niet om afbraak maar om een “ombouw” van de sociale zekerheid gaat.

Volgens de coalitieplannen worden de WW en vervolguitkeringen beperkt naarmate de werkloosheid langer duurt, de hoogte van de kinderbijslagen en vakantiegeld wordt sterker aan het inkomen gerelateerd. Waigel becijfert dat de sociale uitkeringen de afgelopen tien jaar met 70 procent en de inkomens uit salaris met 40 procent zijn gestegen. Daardoor is de prikkel om werk te zoeken te klein geworden, zeker voor hen die er “zwart” kunnen bijverdienen, zei hij.

    • J.M. Bik