Dales weerstaat eis voor minder ambtenaren

DEN HAAG, 30 JUNI. Minister Dales (binnenlandse zaken) geeft geen gehoor aan de eis van de CDA-fractie om het aantal ambtenaren dit jaar met duizend extra te verminderen.

De CDA-fractie wil de extra reductie gelijkmatig verdelen over alle departementen, waarbij een uitzondering wordt gemaakt voor de politie, de rechtelijke macht, en het gevangeniswezen. “De minister houdt niet van de kaasschaaf”, zei Dales' woordvoerder aan het begin van de middag. De Tweede Kamer debatteert vanmiddag met minister Dales over de afslanking en de werkwijze van de rijksoverheid.

Volgens CDA-woordvoerder Paulis heeft het kabinet het “huiswerk” niet gemaakt en daarom “rest de Kamer niets anders dan zelf de hand aan de ploeg te slaan”. Morgen, op de laatste dag voor het zomerreces, wil Paulis bij de behandeling van de zogenoemde suppletoire begroting wijzigingsvoorstellen indienen die leiden tot een vermindering van duizend ambtenaren.

PvdA-woordvoerder Van Heemst spreekt van een “zwaktebod”. Hij haalde een voorbeeld aan van minister Kok (financiën) die afgelopen vrijdag felle kritiek uitte op het CDA-plan. Volgens Kok zou het CDA-voorstel tot gevolg hebben dat er bij de Belastingdienst 240 ambtenaren moeten verdwijnen.

Paulis heeft berekend dat één formatieplaats ongeveer 73.000 gulden per jaar kost. De gemiddelde "opbrengst' van een belastingambtenaar is ruim 100.000 gulden, heeft Van Heemst berekend. Of moet de bestrijding van de belastingfraude op een lager pitje worden gezet, zo hield hij zijn CDA-collega voor.

Via een gezamelijke motie wilden de regeringsfracties in december het kabinet nog dwingen het aantal rijksambtenaren met duizenden te verminderen. De PvdA-fractie is op dit voornemen teruggekomen omdat het kabinet in april via een zogenoemde efficiency-korting op het ambtelijk aparaat een extra besparing van 240 miljoen gulden aankondigde.

De oppositie is verdeeld. De VVD schaart zich achter de opstelling van het CDA, D66 kiest partij voor de PvdA. “Het voorstel van het CDA is echt onzinnig”, zei D66-woordvoerster Scheltema. “De kaasschaaf is niet meer van deze tijd.”

Alle fracties hebben veel waardering voor een rapport van de topambtenaren van de ministeries over het functioneren van de rijksdienst. In dit rapport, dat op hoofdlijnen door het kabinet wordt onderschreven, pleiten de secretarissen-generaal voor kleine zogenoemde kerndepartementen die zich alleen bezig houden met beleid. Afdelingen die zijn belast met de uitvoering van beleid, worden verzelfstandigd of gedecentraliseerd. De bestaande "verkokering' tussen de verschillende departementen en onderdelen van departementen zou moeten worden tegengegaan door de vorming van een algemene bestuursdient waardoor ambtenaren niet in dienst zijn van één departement.

“Wat hier aan het papier is toevertrouwd is onthullend en onthutsend tegelijk”, zei CDA-woordvoerder Paulis. Volgens zijn PvdA-collega Van Heemst bewijst het rapport dat een ingrijpende vernieuwing van de rijksdienst “even noodzakelijk als onvermijdelijk is”. De komende vier jaar moeten meer taken worden overgeheveld van het rijk naar provincies en gemeenten. Ook moeten taken worden afgestoten die niet langer tot de kerntaken van de rijksoverheid zijn aan te merken, aldus de regeringsfracties.