Creatieve vrijheid is essentie van voetbal voor de "doelman van de 21ste eeuw'; Mexico "machtig en evenwichtig' team

MEXICO-STAD, 30 JUNI. Ook als de Mexicaanse nationale selectie het vanavond moet afleggen tegen gastheer Ecuador in de halve finales om de Copa America (het Latijns-Amerikaanse kampioenschap voor landenteams), dan nog heeft het elftal van trainer Miguel Mejá Barón een visitekaartje afgegeven dat er mag zijn. En de Mexicaanse ambities gaan verder: het doel is het wereldkampioenschap voetbal volgend jaar in de Verenigde Staten. De Mexicanen zijn van ver gekomen en willen nog veel verder gaan.

Vanavond in het Atahualpa-stadion in de Ecuadoraanse hoofdstad Quito belooft het een spannend duel te worden tussen twee "outsiders' van dit prestigieuze toernooi die beide boven verwachting hebben gepresteerd. Het Ecuadoraanse team onder de strenge leiding van "professor' Dusan Draskovic heeft tot nu toe alles gewonnen en een positief doelsaldo van dertien punten. Het Andes-land heeft zich daarmee voor het eerst in lange tijd weer op de voetbal-kaart geplaatst.

Mexico kwalificeerde zich dankzij een gunstiger doelgemiddelde dan Bolivia. Er is alom lof voor de Mexicanen, die dit jaar voor het eerst meededen in de Copa América, tot nu toe een exclusieve aangelegenheid van de Zuidamerikaanse landen. Er is zelfs sprake van deelname door de beste twee Mexicaanse teams aan de Copa Libertadores, de Latijnse versie van de Europa Cup I en II tegelijk.

Na de met de 4-2 gewonnen wedstrijd tegen Peru afgelopen zondag kreeg het Mexicaanse veel bijval. “Mexico won niet alleen van Peru, maar liet zijn rivaal zelfs geen enkele kans”, schreef het Chileense dagblad El Mercurio. En trainer Draskovic van Ecuador zei dat “de Mexicaanse prestatie mij in 't geheel niet verbaast; het is een machtig en evenwichtig team”. Waaraan sterspeler Hugo Sanchez, jarenlang de vedette van Real Madrid met de befaamde koprol na het scoren, zonder enige bescheidenheid toevoegde dat “het een historisch feit is dat de Mexicaanse selectie tot de beste vier van de Amerika's behoort”.

In Mexico zal niemand dat tegenspreken. Vergeten lijkt dat de Mexicaanse selectie bijna helemaal niet naar de Copa America was gegaan. Kort voor de aanvang van het toernooi speelde zich een keiharde strijd af tussen de eigenaren van de eerste-divisieclubs in Mexico en hun spelers. Inzet was het zogenoemde "draft'-systeem van transfers dat van de Mexicaanse profvoetballers vrijwel slaven heeft gemaakt. Clubs mogen hun spelers verkopen, verhuren en verhandelen zonder dat de individuen daar zelf iets over te zeggen hebben. De spelers eisten verandering, en wel onmiddellijk. In de badplaats Acapulco volgde eerder deze maand een aantal harde vergaderingen tussen eigenaren en spelers, waarbij de voetballers dreigden met staking en het voorbij laten gaan van de Copa America.

Zonder dat iemand er werkelijk een vinger achter heeft kunnen krijgen, was de zaak ineens geklaard en heerste er weer vrede in voetballand. Logische verklaringen zijn er niet, wel veel speculaties. Geld onder de tafel, vage beloften van de clubbesturen, maar vooral het vooruitzicht van individuele spelers dat zij zich op het Copa America-toernooi en volgend jaar in de VS met een goed draaiend Mexicaans elftal mooi in de kijker kunnen spelen van rijke Europese clubs.

De arbeidsvoorwaardelijke problemen van de Mexicaanse voetballers - die uiteraard niet tot de armlastigsten onder hun 85 miljoen landgenoten behoren - trekken evenwel minder aandacht dan de sportieve prestaties in het Mexicaanse voetbal, na besbol (honkbal) de populairste sport in dit land. Typerend voor het huidige Mexicaanse voetbal is een speler als doelman Jorge Campos. De 26-jarige, uit Acapulco afkomstige Campos heeft zich in korte tijd een faam verworven gelijk aan die van zijn succesvolle Argentijnse collega Sergio Goycoechea. Campos bezigt echter een spelstijl gelijk aan die van Rene Higuita, tot voor kort letterlijk de elfde man van het Colombiaanse nationale elftal wiens doelgebied zich tot ver voorbij de middenstip uitstrekte, maar die nu in voorarrest zit wegens het overtreden van de Colombiaanse anti-ontvoeringswet.

In een recent vraaggesprek met het Mexicaanse weekblad Proceso zei Campos - door de voormalige Argentijnse trainer van het Mexicaanse elftal “de doelman van de 21ste eeuw” genoemd - dat het offensieve en moderne voetbal zoals Mexico dat nu probeert te spelen de toekomst is van deze tak van sport. “In het voetbal is de creatieve vrijheid essentieel; opgelegde patronen werken niet”. Mexico speelt een Braziliaans en niet een Europees type voetbal, waarvoor de vele hinchas - de fans - uiteraard zeer dankbaar zijn.

Brazilië verloor in de Copa na strafschoppen van de eeuwige rivaal Argentinië. De andere halve finale in de Copa America wordt dan ook gespeeld tussen het elftal van de Ró Plata en de Colombianen, die met hun voetbalspel het negatieve imago van hun land enigszins corrigeren. Zonder doelman Higuita dus, maar wel met sterspelers Carlos El Pibe Valderrama (de perioxide Ruud Gullit in geel en blauw tenue), Rincón en Valencia, die volgend jaar in Europa zullen spelen.

De Copa America heeft, nog voordat de halve finales en de eindduels zijn gespeeld, laten zien dat Latijns Amerika als voetbalwerelddeel méér is dan Brazilië en Argentinië alleen. Met verrassingen als Mexico en Ecuador en een creatief team als het Colombiaanse van trainer/tandarts Maturana zal mogelijk ook het Amerikaanse WK volgend jaar een stuk aantrekkelijker worden.

    • Reinoud Roscam Abbing