BORIS CHRISTOFF 1914 - 1993; Milde operazanger

De Bulgaarse bas Boris Christoff is op 79-jarige leeftijd in Rome overleden. Christoff, die acht jaar geleden met een concert in New York afscheid nam van het podium, was een van de grootste zangers van zijn generatie.

Aanvankelijk was Christoff jurist. Maar nadat de Bulgaarse koning hem had gehoord als solist in het amateurkoor waarin hij zong en onder de indruk raakte van zijn prachtige expressieve stemgeluid, kreeg hij een koninklijke studiebeurs die hem in staat stelde om in Italië zang te studeren. In 1946 debuteerde hij in Rome met de rol van Pimen uit Moessorgski's opera Boris Godoenov. Drie jaar later werd hij wereldberoemd met de rol van Godoenov zelf, die hij voor het eerst zong in Convent Garden, en tot twee keer toe op de grammofoonplaat vastlegde.

Een optreden in de Metropolitan Opera werd Christoff, afkomstig uit een communistisch land, in 1950 door de Amerikaanse overheid verboden. Later is hij opgetreden in onder meer San Francisco en Chicago, maar hij heeft altijd geweigerd in de Met te zingen. Verder zong hij onder meer in Londen, Parijs en Milaan.

"Tsaar Boris', zoals hij vanwege zijn rol in Moessorgski's opera wel werd genoemd, beperkte zich niet tot Russische opera's. In de laatste jaren van de oorlog, toen hij in Salzburg een koor van Russische vluchtelingen leidde, maakte hij zich het Duitse repertoire eigen. In Italië leerde hij vooral Verdi kennen; veel waardering kreeg hij voor de rol van Filippo in diens opera Don Carlos. Als operazanger werd hij niet alleen om zijn stem, maar ook om zijn grote acteertalent geprezen.

In tegenstelling tot de oudere Russische bas Boris Tsjaljapin, waarmee hij vaak werd vergeleken, had Christoff een minder omvangrijk maar wel flexibeler stemgeluid. Zijn manier van zingen was milder dan die van zijn legendarische voorganger. Hij was bescheidener en toonde meer respect voor wat de componist had genoteerd.

Die houding maakte hem ook heel geschikt als liedzanger. Vooral Moessorgski maakte grote indruk op hem. In een voorwoord bij de schitterende opname van diens verzamelde liederen schreef hij dat zijn bewondering voor Moessorgski hem tot het zingen heeft gebracht. Met instemming citeerde hij de woorden van de componist: “Kunst is in staat om begrip te kweken tussen mensen, ze heeft niet slechts zichzelf als doel.”

    • Paul Luttikhuis