Spanning stijgt in Estland

TALLINN, 29 JUNI. In Estland stijgt de spanning als gevolg van het conflict over de vorige week aangenomen vreemdelingenwet. In de stad Narva is een plaatselijk referendum uitgeroepen over de vraag of de stad binnen Estland autonomie moet verwerven. Rusland dreigde gisteren de Esten niet alleen de gas- maar ook de olieleveranties te staken.

De Russen maakten eind vorige week een eind aan de leveranties van aardgas aan Estland, formeel op grond van achterstallige betaling, maar in werkelijkheid uit protest tegen de nieuwe Estse vreemdelingenwet, die volgens de Russen de omvangrijke niet-Estse minderheid - eenderde van de bevolking van Estland - discrimineert. Gisteren zei de Russische minister van buitenlandse zaken, Andrej Kozyrev, dat ook de oliekraan wordt dichtgedraaid als de Esten geen eind maken “de in fluwelen handschoenen verpakte apartheid en etnische zuivering” jegens de 600.000 etnische Russen in Estland.

De crisis rond de nieuwe vreemdelingenwet - die overigens door president Meri pas wordt ondertekend nadat hij het advies van een aantal internationale organisaties heeft ingewonnen - heeft ook in Estland zelf tot een ernstige crisis geleid. De gemeenteraad van de stad Narva in het noordoosten van Estland besloot gisteren op 16 en 17 juli een plaatselijk referendum te organiseren over de vraag of de gemeente zich autonoom moet verklaren. Het 62.000 inwoners tellende Narva is een bolwerk van de Russische minderheid: negentig procent van de inwoners is Rus. De gemeenteraad, die wordt geleid door orthodoxe communisten, klaagde gisteren over “de discriminatie” van de Russische minderheid in Estland.

De regering in Tallinn reageerde op het besluit met een verklaring waarin het referendum bij voorbaat “illegaal” werd genoemd, omdat de Estse grondwet niet voorziet in de mogelijkheid van regionale autonomie en bepaalt dat Estland “een en ondeelbaar” is.

Moskou besloot gisteren eveneens een eind te maken aan de gasleveranties aan Litouwen, omdat dat land zijn rekeningen niet betaalt. Litouwen is Rusland volgens een verklaring in Moskou 56,5 miljard roebel (52,5 miljoen dollar) schuldig voor gasleveranties in het verleden en kan die rekening niet betalen. Volgens waarnemers liggen in dit geval geen politieke motieven ten grondslag aan het besluit, de leveranties te beëindigen. Litouwen is de enige Baltische republiek waarmee Rusland geen belangrijke politieke geschillen heeft. (AP, Reuter, AFP)