Senaat zet WAO-plannen onder druk

PAG. 9 HOOFDARTIKEL DEN HAAG, 29 JUNI. De Eerste Kamer heeft vanmiddag de druk opgevoerd op staatssecretaris Wallage en minister De Vries (sociale zaken) om bij de WAO een sluitende regeling te maken voor chronisch zieken.

Komt zo'n regeling er niet, dan zal de Senaat het voorstel voor een vernieuwde WAO niet verder afhandelen.

Honderden witgehemde actievoerders van ambtenarenbonden en de Socialistische Partij waren vanmiddag luidruchtig op het Binnenhof aanwezig. Zij vatten hun bedoelingen samen met de leus "Handen af van de WAO'. Voor Wallage is de behandeling van het wetsvoorstel dat door zijn voorgangster Ter Veld nog in de Tweede Kamer is verdedigd, de eerste grote politieke confrontatie in zijn nieuwe functie. Eerder leidde dit wetsvoorstel twee keer bijna tot een kabinetscrisis en tot grote problemen in de PvdA.

Het Eerste-Kamerlid Van de Zandschulp (PvdA) maakte vanmiddag in het debat duidelijk dat de toegankelijkheid van de aanvullende verzekering voor iedereen, dus ook chronisch zieken, vast moet staan. Anders is het “scherpe onderscheid” tussen de bestaande WAO-uitkeringen en de toekomstige, veel lagere uitkeringen voor nieuwe arbeidsongeschikten voor hem niet aanvaardbaar. Dat kan “de toets aan het rechtsgelijkheidsbeginsel niet doorstaan”, zei hij. Ook bij de andere fracties in de Eerste Kamer leeft deze opvatting.

Anders dan de Tweede Kamer neemt de Eerste Kamer geen genoegen met een in haar ogen tekort schietende regeling voor chronisch zieken en soortgelijke werknemers. Dat geldt ook voor de regeringsfracties CDA en PvdA. Het gaat hierbij om werknemers die niet onder een CAO vallen waarbij een aanvullende, collectieve verzekering tegen arbeidsongeschiktheid is geregeld en die ook niet particulier door een verzekeraar worden geaccepteerd, omdat zij als een te grote risicogroep worden beschouwd. Deze werknemers dreigen dus als ze arbeidsongeschikt worden terug te vallen op de straks veel lagere wettelijke WAO-uitkering. Volgens een schatting van de Verzekeringskamer gaat het om ongeveer 17.000 werknemers.

De Verzekeringskamer heeft Wallage gisteren laten weten dat alleen een wettelijke regeling uiteindelijk toereikend is om deze nadelen voor chronisch zieken te voorkomen. De verzekeraars zelf hebben bij Wallage eerder aangedrongen op een wettelijk geregeld Waarborgfonds, dat via een opslagpremie op de andere verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid gevuld zou moeten worden. Chronisch zieken die arbeidsongeschikt raken kunnen dan op dit fonds terugvallen.

Wallage en De Vries verzetten zich tot nutoe tegen een wettelijke regeling, omdat zij indruist tegen het principe van de nieuwe wet, waarbij de overheid een bepaald niveau van de uitkering garandeert, maar het sluiten van aanvullende verzekeringen overlaat aan de markt en aan sociale partners. Bovendien vrezen de bewindslieden dat een Waarborgfonds gepaard zal gaan met financiële garanties van de overheid.

Pag 2: Eerste Kamer eist bindende overeenkomst op hoofdlijnen

De Eerste Kamer heeft van de bewindslieden “een bindende overeenkomst op hoofdlijnen” geëist tussen het kabinet en de verzekeraars voor wat betreft de positie van chronisch zieken. Komt zo'n akkoord er niet, dan zal de Senaat het wetsvoorstel niet afhandelen. Los daarvan gaven de fracties van VVD, D66 en Groen Links vanmiddag te kennen dat ze tegen het wetsvoorstel zullen stemmen.

De Vries en Wallage hebben gisteravond opnieuw overleg gevoerd met de verzekeraars. Beide partijen hullen zich daarover in stilzwijgen. Maar duidelijk is dat in dat gesprek toch de mogelijkheiden van een niet-wettelijke, vrijwillige regeling voor de chronisch zieken zijn besproken. De Verzekeringskamer heeft daarvoor wel een aantal suggesties gedaan, ook al meent zij dat zo'n systeem weliswaar op korte termijn “niet onmogelijk” is “maar op den duur geen stand kan houden”. Verzekeraars op de vrije markt zullen uiteindelijk geen genoegen nemen met tarieven die onvoldoende op de individuele risico's zijn toegesneden, aldus de Verzekeringskamer.

PvdA-senator Van de Zandschulp gaf vanmiddag te kennen dat het hem gaat om een sluitende regeling voor chronisch zieken, maar dat dit niet per se een wettelijke hoeft te zijn. “Ik wil mij nergens dogmatisch op vastbinden. Het gaat mij om het doel, niet om het middel.”

Staatssecretaris Wallage en minister De Vries zullen de Eerste Kamer morgen laten weten of zij tot een overeenkomst met de verzekeraars zijn gekomen, waarna de Senaat moet bepalen of zij dit een “bindend akkoord” acht. Zo niet dan wordt de behandeling van het wetsvoorstel uitgesteld en is de beoogde invoeringsdatum van 1 juli onhaalbaar.