Kamer wil snel inzicht in fraude met subsidies

DEN HAAG, 29 JUNI. De Tweede Kamer wil op korte termijn inzicht in de fraudegevoeligheid van subsidieregelingen. Minister Kok (financiën) verwacht pas volgend voorjaar aan te kunnen geven welke subsidies oneigenlijk worden gebruikt.

Het Tweede Kamer vindt dit te laat omdat het kabinet dan demissionair is; in mei zijn er verkiezingen. Het verschil van mening werd gisteren duidelijk in een overleg tussen minister Kok en het parlement.

Op het ministerie van financiën wordt op dit moment onderzocht of de rapportage eerder naar de Kamer kan worden gestuurd, maar dat betekent wel dat het iets minder gedetailleerd zal zijn.

In de Tweede Kamer bestaat scepsis over het nut van sommige van de 700 subsidieregelingen waarmee een bedrag van ongeveer 38,8 miljard gulden is gemoeid. De regeringspartijen CDA en PvdA vinden dat uit de meest recente inventarisatie van het ministerie van financiën onvoldoende blijkt of de regelingen terecht bestaan. Minder dan de helft van de in totaal zevenhonderd subsidieregelingen is "geëvalueerd' en in hooguit honderd gevallen geeft de subsidiegever een positief oordeel. Van alle subsidies die de rijksoverheid dit jaar verstrekt, hebben de verstrekkende ministeries er slechts 42 aangemerkt als gevoelig voor "misbruik en oneigenlijk gebruik'.

“Ik weet wel wie officieel subsidie ontvangt, maar niet wie het geld uiteindelijk in handen krijgt”, zei het Kamerlid G. de Jong (CDA). Ook zijn PvdA-collega A. de Jong neemt het effect van de regelingen “met een fikse korrel zout”. “Wanneer je al die regelingen ziet denk ik "tsjonge dat ze dat allemaal hebben kunnen bedenken'.” Als voorbeeld noemde de PvdA-woorvoerder een aantal instellingen die een subsidie ontvangen van 300.000 gulden om de “levensbeschouwelijke en culturele pluriformiteit” in het onderwijs te waarborgen. “Zoiets gaat toch vanzelf, daar heb je geen geld voor nodig”, aldus A. de Jong.

De VVD ging het verst in zijn kritiek. “Nederland is gek op subsidies”, zei woordvoerder De Korte. “Maar Nederland is ook gek als het alle subsidies handhaaft.” Volgens hem kan de helft van de subsidies worden afgeschaft, want de uitvoering van sommige regelingen kost de helft van de subsidiepot zelf, aldus De Korte. Nederland zou zo op ongeveer hetzelfde niveau zitten als Duitland, België en Groot-Brittannië.

Volgens De Korte spant de individuele huursubsidie-regeling qua fraudegevoeligheid de kroon. De VVD'er pleit voor een verscherpte controle, heldere sanctiebepalingen, eenvoudiger regelgeving en neerwaartse aanpassing van rechten (met name bij de inkomensafhankelijke subsidies).

Ook D66 wil dat er flink worden geschrapt in de 700 regelingen. Dan kunnen de belastingen omlaag, aldus woordvoeder Ybema.