AANKLACHT [2]

De toespraak van Michael Stein is één felle aanklacht tegen de laksheid van het Westen ten opzichte van Bosnië en tegen de valse rechtvaardigingen en rationalisaties, die de afzijdigheid nog een schijn van humaniteit geven.

Zowel de NAVO als de Verenigde Staten, met al hun militair en organisatorisch vernuft, zijn toch wel in staat een einde te maken aan de slachtingen in Bosnië? Het is waar: een militaire overwinning van het Westen is geen definitieve oplossing, maar kan zij niet het begin van een oplossing zijn? De toestand in het voormalig Joegoslavië lijkt mij van dien aard, dat een oplossing in ieder geval niet van één der strijdende partijen kan komen. Die moet van buitenaf komen. Ook in het verslagen Duitsland van 1945 is, als uit het niets, een democratische samenleving ontstaan, echter niet vanzelf; zij is de mensen als het ware, met zachte hand, opgelegd. In dat proces van morele heropvoeding hebben de Amerikanen een grote rol gespeeld, en in de naoorlogse decennia heeft Duitsland zich tot een volwaardige democratie ontwikkeld. Zou zoiets, met inachtneming van alle verschillen tussen het Duitsland van toen en het voormalig Joegoslavië van nu, niet weer mogelijk zijn?

Het Westen, dat zowel op straat als in de conferentiezaal altijd de mond vol heeft van mensenrechten, verliest zijn morele geloofwaardigheid als het zich nog langer afzijdig houdt van Bosnië. Ik vrees dat Stein gelijk heeft als hij die afzijdigheid verklaart uit de Westerse consumptiedrift, die het zicht op hogere waarden verduisterd heeft, en de hiermee samenhangende gemakzuchtigheid van zowel het publiek als onze politici, wier hoogste doel gelegen is in het zo goed mogelijk "overkomen'.

Het gelijk van Winston Churchill is helaas door de geschiedenis bewezen. Deze les is in ieder geval uit de geschiedenis te leren, evenals de les dat het kwade op korte termijn (militair ingrijpen) soms het goede kan voortbrengen op langere termijn; in ieder geval kan militair ingrijpen in Bosnië c.q. het voormalig Joegoslavië nog meer onschuldige slachtoffers voorkomen.

    • O.W. Dubois