Veertien uur Vestdijk in zijn eigen "Koperen tuin'

In stadspark De Prinsentuin in Leeuwarden, het park dat model stond voor Vestdijks roman De Koperen Tuin, hebben zaterdag ruim twintig bekende Nederlanders en Friezen ieder een hoofdstuk van het boek voorgelezen. Veertien uur duurde de voorleesmarathon.

LEEUWARDEN, 28 JUNI. De opgeknapte muziekkoepel in de Prinsentuin van Leeuwarden leek zaterdag op een literaire tempel. Hier, op de plek waar zijn roman De Koperen Tuin speelt, brachten 21 bekende Nederlanders en Friezen een eerbetoon aan de schrijver Simon Vestdijk (1898-1971) door elk een hoofdstuk voor te lezen uit zijn boek.

De Prinsentuin en het naar de roman vernoemde etablissement lijken eeuwig met Vestdijk verbonden. Zijn borstbeeld staat er op de leestafel, er is een kleine tentoonstelling over zijn roman en boven in de Vestdijkzaal deelde zijn weduwe Mieke Vestdijk zaterdag de 'lachwekkende soezen' die in het boek voorkomen uit. Uit luidsprekers binnen en buiten klonken de stemmen van de voorlezers, die de roman integraal en zonder pauze ten gehore brachten.

De Koperen Tuin (1950) speelt in het Leeuwarden van vlak na de Eerste Wereldoorlog en gaat over Nol Rieske, die gefascineerd raakt door de dirigent Cuperus en verliefd wordt op diens dochter Trix. Hij ziet haar voor het eerst tijdens een concert in de muziekkoepel. De recensent van de Nieuwe Rotterdamse Courant noemde de roman bij het verschijnen “een ontroerend en meesterlijk liefdesverhaal”. Volgens Mieke Vestdijk beschouwde haar man De Koperen Tuin als zijn beste en meest dierbare roman. “Hij heeft zich zo vereenzelvigd met Nol, dat hij kapot was toen het boek af was. Hij had hartzeer, omdat hij ongelooflijk was gaan houden van Trix. Daarom kon hij het boek ook niet voorlezen.”

De voorleesmarathon was georganiseerd door stadsschouwburg De Harmonie en de Stichting Literaire Activiteiten Leeuwarden (SLAL), die hiermee haar tienjarig bestaan vierde. Dat de Verzamelde Werken van Vestdijk in de ramsj liggen, was voor initiatiefnemer Geart de Vries reden juist Vestdijk centraal te stellen bij de viering van het SLAL. “Het is triest als zo'n mooie editie van zo'n groot schrijver bij De Slegte ligt.” Toch staat Vestdijk anderzijds in de belangstelling. Binnenkort verschijnen twee nieuwe vertalingen van de roman, in het Fries en het Frans, en begin dit jaar verscheen de Engelse herdruk. Ook staat een heruitgave van de Anton Wachtercyclus op het programma en komt er over enkele maanden een scholierenuitgave van Terug tot Ina Damman. De drie Victor Slingerland-romans worden bewerkt tot hoorspel.

De sobere manifestatie, omlijst door muziek die in het boek een rol speelt, zoals The Stars and Stripes van Souza en de opera Carmen van Bizet, begon 's morgens tien uur. Ongeveer tachtig mensen hadden zich toen al genesteld op de witte kuipstoelen op het grind voor de muziekkkoepel. Minister d'Ancona van WVC trad als eerste op. Verscheidene toehoorders hadden hun eigen uitgave meegenomen en lazen aandachtig mee. “Vestdijk was bij ons op de middelbare school waanzinnig populair. We lazen àlles van hem,” aldus d'Ancona na afloop over haar voorliefde voor Vestdijk. “Als ik het zo voorlees merk ik dat het een heel geestig en muzikaal boek is. Spannend èn treurig.”

De minister werd gevolgd door onder anderen de Leeuwarder burgemeester John te Loo, directeur Douwe Keizer van de Friesland Bank, componist/dirigent Henk Alkema, zanger Lieuwe Visser, schrijfster Yvonne Keuls, Mieke Vestdijk, uitgever/schrijver Martin Ros, componist Louis Andriessen, cabaretier Freek de Jonge, filmregisseur Frans Weisz en actrice Reneé Soutendijk. Voor De Jonge dromden tegen middernacht zelfs 150 mensen toe voor de poëtisch verlichte koepel, alsof hij zijn nieuwste conference bracht. Ook voor Soutendijk die het slothoofdstuk las, was de belangstelling groot.

Volgens theaterdirecteur Gerard Tonen van De Harmonie bewijst het evenement dat voorlezen niet oersaai hoeft te zijn. Enkele mensen lazen het hele boek mee uit. Volgens Mieke Vestdijk was de manifestatie “de beste hommage die je kunt bedenken: ik denk dat Simon het heerlijk had gevonden”. Zij pleitte voor meer aandacht voor overleden klassieke schrijvers. “Voor levende schrijvers zijn er boekenbals en dagen van de literatuur. Maar dode schrijvers kunnen zich niet promoten. Je zou daarom ook eens werk van Van Schendel of Du Perron integraal kunnen voorlezen.”