ROELAND HAZENDONK OVER De classiclip

De classiclip Scherzo Hammerklavier wordt door de Tros uitgezonden op 5 juli 22.52 uur op Ned. 2 en de classiclip Bagatelle op. 126 nr. 4 op 12 juli 22.48 uur op Ned. 2. Op 19 juli is op Ned. 2 een eerder door Martijn van Hees gemaakte classiclip te zien met muziek van Dvórak, gespeeld door het Nederlands Blazers Ensemble.

“Zoals ik nu twee "classiclips' heb gemaakt, zo is het volgens mij nog nooit gedaan. Er zijn eerder wel clips gemaakt met klassieke muziek, maar daarin was er niet zó'n exacte relatie tussen partituur en beelden. Wat ik heb geprobeerd is mijn muzikale analyse van de stukken om te zetten in tv-beelden. Dat heb ik nu gedaan met twee pianowerken van Beethoven. Hij is zon goede componist dat hij zich kan permitteren om een spelletje te spelen met zijn eigen muzikale ideeën. En het grimmige sarcasme dat hij daarbij toont, dát laat ik zien.”

Roeland Hazendonk, medewerker klassieke muziek van De Telegraaf, maakte voor de Tros-tv twee "classiclips' van elk ongeveer vier minuten , die de komende weken worden uitgezonden. Hij schreef de scenario's en regisseerde de studio-opnamen, waarin wordt gespeeld door pianist Bernd Brackman. De produktie van de classiclips werd gefinancierd door de Tros en het Stimuleringsfonds culturele omroepprodukties. De bedoeling is nog tien clips te maken, waarvan Hazendonk er vier voor zijn rekening zal nemen.

“Om met Louis Andriessen te spreken: een goed stuk muziek gáát ergens over. Het Scherzo uit Beethovens Hammerklaviersonate is een parodie op het harmonische grondidee van het hele, drie kwartier durende stuk. Het gaat om de spanning tussen de toonsoorten Bes en B, die volgens de muzikale regels van zijn tijd weinig verwantschap hebben en heel vreemd uit elkaar liggen. In het ironische Scherzo haalt hij zijn eigen obsessie daarmee weer vrolijk onderuit.

“Ik laat dat conflict zien als een strijd tussen de pianist die de muziek speelt en Beethoven zélf. Je ziet een buste van de componist die toekijkt, luistert, explodeert van woede, tot leven komt en ingrijpt. De grondtoon Bes die Brackman speelt, is tot bijna aan het slot eigenlijk alleen een spanningsloos rustpunt. Dan misleidt Beethoven Brackman èn de luisteraar/kijker door een "foute' B er wel dertig keer zó in te hameren, dat je denkt dat die B toch de grondtoon is. Op dat moment neemt Beethoven in de clip zelf achter de piano plaats en speelt toch weer een Bes. Dan weet je dat je door Beethoven bent bedonderd.

“In de andere classiclip, gebaseerd op de Bagatelle op. 126 nr. 4, zit een zelfde verstorend element: de terugkeer van een eerder motief midden in een onafgemaakte frase. Beethoven valt zichzelf in de partituur in de rede en in beeld zie je dat de piano de pianist in de rede valt door zelf te spelen. Dat gebeurt met computer gestuurde piano.

“Ik hoop met beelden iemand die zich niet zo bewust is van die muzikale conflictstof toch die strijd tussen de noten te laten zien en ervaren. Ik ben ervan overtuigd dat dát ook het verhaal is dat Beethoven wil vertellen. Het gaat hem niet om het melodietje, maar om de intellectuele grondgedachte van het stuk. Het aardige van classiclips is dat je het abstracte idee in concrete beelden kunt omzetten, zodat je die essentie veel gemakkelijker overbrengt dan wanneer je het stuk alleen hoort. Dat klinkt misschien wat educatief, maar de clips zijn toch ook vooral bedoeld als vrolijke, onderhoudende miniatuurtjes, waarin het toegevoegde beeld ook nog kan leiden tot meer inzicht.”