Raadsverkiezingen Tokio voor LDP weer teleurstellend

TOKIO, 28 JUNI. Bij de gisteren gehouden gemeenteraadsverkiezingen van Tokio, die in Japan als eerste test werden gezien voor de populariteit van de nu demissionair regerende Liberaal-Democratische Partij, heeft de LDP zich van de grote nederlaag van de vorige gemeenteraadsverkiezingen niet kunnen herstellen. Ze wist gisteren slechts haar in 1989 drastisch verminderde zeteltal te behouden.

De socialisten raakten hun grote winst van toen, een verdrievoudiging van hun zeteltal, gisteren kwijt. Winnaar was de nog maar dertien maanden oude Nieuwe Partij van Japan, een Japanse D66, die ruim de helft van haar winst van de socialisten aftroggelde en nu de tweede partij van de stad is geworden, bijna de helft kleiner dan de LDP.

Maar net de helft van de bijna tien miljoen kiezers bracht op deze zomerse dag in de regentijd haar stem uit, een diepterecord. De vorige week opgerichte partij van oud-minister van financiën Tsutomu Hata deed, op één verslagen kandidaat na, niet mee.

De voor de LDP teleurstellende uitslag van deze verkiezingen, die door de val van het kabinet en de splijting van de regeringspartij geheel in het teken stonden van komende landelijke verkiezingen voor het Lagerhuis, deed secretaris-generaal Seiroku Kajiyama van de LDP gisteren verzuchten: “We moeten deze uitslag berouwen met het oog op onze nationale campagne”.

Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, in 1989, verloor de LDP bijna een derde van haar zetels aan de socialisten. Oorzaak was het Recruit-schandaal en de invoering van de impopulaire BTW. Bij de verkiezingen voor het Hogerhuis deed zich hetzelfde voor. Maar bij de laatste Hogerhuis-verkiezingen, zomer vorig jaar, trad voor de LDP herstel op. Dat herstel bleef nu bij deze gemeenteraadsverkiezingen van Tokio uit, ondanks het grote aantal kandidaten dat de LDP had ingezet.

Het verlies van de socialisten was verwacht. Hun grote winst bij de vorige verkiezingen kwam van proteststemmers uit de LDP die nu wegbleven of kozen voor de Nieuwe Partij van Japan, niet van kiezers die zich tot het socialisme hadden bekeerd, en was zodoende incidenteel. Daarbij hadden ze toen een vooral onder vrouwen populaire, landelijke leidster, die nog populairder werd toen sommige vooraanstaande LDP'ers op vrouwen begonnen af te geven. De socialisten zijn nu terug op de sterkte van hun traditionele aanhang en hebben hun tweede plaats moeten afstaan aan de Nieuwe Partij van Japan.

De winst van deze jonge partij betekent dat zij wellicht ook bij de landelijke verkiezingen in juli voor het Lagerhuis een flink aantal zetels zal behalen. Dat maakt haar positie tussen enerzijds de LDP en anderzijds de partij van Hata en de oppositiepartijen die een coalitie willen aangaan, mogelijk nog van grote politieke betekenis.

Gisteren hebben de "coalitie'-partijen verder overleg gepleegd en afgesproken dat het economische, het buitenlandse en het defensiebeleid van de LDP door hen in een nieuwe regering zullen worden voortgezet. Voor alles willen zij eerst politieke hervormingen.

De Nieuwe Partij van Japan bedankte voor de uitnodiging aan dit overleg deel te nemen. Ze wil zich niet vooraf binden, zegt ze, de verkiezingsuitslag moet straks beslissen over de samenstelling van de nieuwe regering. Een opstelling die de LDP, die volgens velen, ook in de LDP zelf, de kans loopt straks definitief haar meerderheid te verliezen in het Lagerhuis, niet is ontgaan. Maar het is de vraag of de uitleg die de LDP geeft aan deze opstelling spoort met de bedoeling van de Nieuwe Partij van Japan.