Zomerzotheid op Amsterdamse beurs

AMSTERDAM, 26 JUNI. De Amsterdamse effectenbeurs is de afgelopen week in een zomer-hausse terecht gekomen met stijgende aandelenkoersen over nagenoeg de hele linie. De EOE-index van de meest actieve fondsen raakte woensdag met een stijging tot boven de 323 punten in de buurt van het hoogtepunt-van-het-jaar van 326,06 punten. De roerige week sloot gistermiddag op 321,98 punten, nog altijd 6 punten hoger dan het slot van vorige week.

De opmars van Beursplein 5 is verrassend in een week dat de traditioneel rustige zomer is begonnen. In mei begonnen de beleggers afscheid te nemen van hun aandelen waarover het dividend al was uitgekeerd. Beurshandelaren rekenden erop dat het scenario van de twee vorige jaren zich herhalen met een vrolijk voorjaar, een matte zomer en een herfst-hausse. Hun voorspelling dat de EOE-index de komende maanden op 305, 306 punten zou komen, werd begin juni al bewaarheid.

De stijging van de koersen staat ook haaks op de sombere berichten over de Nederlandse economie, die ook deze week weer naar buiten kwamen. De werkloosheid heeft volgens het Centraal Plan Bureau een na-oorlogs record bereikt. Gisteren kondigde De Nederlandsche Bank min of meer officieel de recessie aan in de publikatie van het kwartaalbericht, waarin een krimp van het bruto nationaal produkt wordt geemld van 0,9 procent in het tweede kwartaal. Vorig kwartaal bedroeg de teruggang 0,1 procent.

De vrolijkheid van het Damrak lijkt dan ook enigszins op die van de passagiers van de gezonken Titanic, die op het bovendek doorfeestten terwijl de boot al water maakte. “De beurs heeft ook mij deze week een beetje verbaasd”, erkent analist L. van Hoogenhuize van het effectenhuis Bangert, Pontier en Partners. De sterke dollar en de dalende rente zijn de champagne op het Amsterdamse beursfeestje.

De Amerikaanse dollar bereikte deze week met gemak de 1,90 gulden en kwam zeer dicht bij de 1,70 D-mark. “Dat hangt samen met de zwakte van de Duitse mark. beleggers geloven dat de neergang van de Duitse economie structureel en langdurig is. Bovendien dreigt in de Verenigde Staten inflatie, zodat de korte-termijn-rente binnenkort waarschijnlijk wordt verhoogd en de munt weer anatrekkelijker wordt”, geeft Van Hoogenhuize als verklaring.

Voor de grote Nederlandse ondernemingen op de meest dollargevoelige beurs van Europa is dat goed nieuws. Niet alleen krijgen veel internationals met een hogere dollar meer geld voor hun produkten in de VS, ook rekenen veel ondernemingen af in dollars zoals Fokker, DSM en Nedlloyd. Nedlloyd steeg om die reden de afgelopen week zelfs met 14 procent tot 34,30 gulden.

De beleggers hopen en gokken daarnaast op een Duitse renteverlaging op 1 juli, die waarschijnlijk gevolgd wordt door Nederland. Een lage rente is een stimulans voor de economie, doordat zowel consumenten als bedrijven goedkoper kunnen lenen. “De Bundesbank heeft al een signaaltje gegeven met een verlaging van de repo-rente. Tel daarbij op dat EG-voorziter Delors extra banen wil stimuleren en je hebt het plaatje rond”, zegt analist P. Schouten van de effectenbank CLN Oyens & Van Eeghen.

De beurs loopt daarmee vooruit op een eventueel herstel van de economie binnen enkele maanden. De bank Goldman Sachs heeft om die reden een vergelijking getrokken met omslag van de economische cycli in 1975 en 1982. In 1975 liepen de beurzen zes tot achttien maanden vooruit op het herstel. In 1982 liepen sommigen zes maanden voor en andere zes maanden achter bij het herstel van de economie. Schouten: “De beurs is altijd voorbarig. De vraag is dus of dit het moment is om vooruit te lopen op een omslag”. Of er sprake is van de een tijdelijke zomerzotheid, moeten de komende weken leren.

De beurs houdt rekening met een verdere stijging van de koersen, afhankelijk van de vraag of de rente inderdaad omlaag gaat. De dollar blijft wel op dit niveau is de verwachting. Van Hoogenhuize: “Historisch gezien is de dollar helemaal niet zo hoog, als je bedenkt dat die ooit op 3,94 gulden heeft gestaan. Die kan nog wel wat stijgen, denk ik”.