WVC faalt opnieuw bij vervangen van Forum

Het terugtreden van Guus Mostart als beoogd artistiek directeur van de nieuwe Nationale Reisopera lijkt het voorlopig definitieve failliet van het geruchtmakendste onderdeel van het vorig jaar aangenomen Kunstenplan: het vervangen van het kwalitatief nogal dubieuze Opera Forum door een artistiek consistenter gezelschap, gekoppeld aan een stroomlijning van het orkestenbestel. Wèg met het provinciaalse karakter van Forum en in plaats daarvan een ambitieus gezelschap dat in het hele land, ook in de Randstad, een degelijk complement moest worden van de Nederlandse Opera in het Amsterdamse Muziektheater.

De procedures van de Haagse kunstpolitiek voorzien niet in zo'n operatie. Er werd op korte termijn tot opheffing van Forum besloten, zonder dat tegelijktertijd duidelijkheid ontstond over de toekomst. Bovendien is opera bij uitstek een kunstbedrijf met een lange voorbereidingstermijn. Dat leidt ertoe dat in het komende seizoen de alternatieven voor de Forum-voorstellingen worden gemporteerd uit Oost-Europa, waar de operakwaliteit gemiddeld heel wat lager is dan het geval was bij Forum.

WVC rekende erop dat de nieuwe opera wel zou kunnen werken voor een bedrag van 9,7 miljoen per jaar, minder dan Forum ter beschikking kreeg. De commissie-Lammers rekende minister d'Ancona voor dat het zo niet kon en bepleitte een degelijke basis voor de nieuwe opera. Maar toen de minister daarvan eindelijk was overtuigd, was al het kunstgeld al voor jaren vergeven. Zo werd de Nationale Reisopera van boegbeeld tot sluitpost van het kunstbeleid. De Tweede Kamer dwong de minister daarmee in te stemmen èn met het afblazen van de fusie tussen de orkesten in Enschede en Arnhem. Dat deed ze - openlijk tegen beter weten in.

Dat Guus Mostart, de beoogde artistiek directeur, daarna geen zin had om met zijn hooggestemde plannen terecht te komen in de sfeer van de compromissen en het eeuwig geldgebrek die het functioneren van Forum kenmerkten, is wel begrijpelijk. Zijn als arrogant beschouwde wens om met een schone lei te beginnen bleek onbetaalbaar: hij had toch moeten werken op de rune van het oude Forum, omdat niet iedereen op straat kan worden gezet en het Forum-orkest ook voldoende omhanden moet hebben.

WVC heeft niet het geld om een slecht draaiende opera in zijn geheel op te heffen en de wachtgelden daarvoor te betalen noch het geld om een fatsoenlijke vervanging te organiseren. Het lijkt een fuik waaruit geen terugkeer mogelijk is. Maar de nieuwe interim-bestuursvoorzitter Lammers, die als geen ander inziet hoe de Haagse politiek hier heeft gefaald en dat de Nationale Reisopera op zo'n manier nooit een goede start krijgt, mag niettemin proberen alsnog een draai te forceren.