Kok: snelle vermindering ambtenaren onuitvoerbaar

DEN HAAG, 26 JUNI. Vice-premier Kok is tegenstander van het plan van de CDA-fractie in de Tweede Kamer het aantal ambtenaren bij de rijksoverheid dit jaar nog met duizend te verminderen. Kok meent dat dit voorstel technisch en sociaal niet uitvoerbaar is. Hij zei dit gisteren na afloop van de wekelijkse ministerraad.

Het voorstel van de CDA-fractie komt volgende week in de Kamer in stemming. Coalitiepartner PvdA nam afgelopen week afstand van dit voorstel, dat aanvankelijk door beide coalitiefracties gezamenlijk werd ingediend. Met steun van de oppositiefractie van de VVD kan het CDA in de Tweede Kamer overigens nog wel op een meerderheid rekenen.

Het is nog onduidelijk hoe het kabinet zich opstelt in de nu ontstane situatie. Eind vorig jaar dreigde minister Dales van binnenlandse zaken met opstappen, toen CDA en PvdA hun eis tot vermindering van het aantal rijksambtenaren stelden. Kok kondigde aan dat hij begin volgende week met premier Lubbers en minister Dales nader politiek overleg zal voeren.

Volgens Kok betekent de wens van het CDA dat met terugwerkende kracht ambtenaren moeten worden ontslagen. Om het ingrijpende karakter van het CDA-voorstel aan te geven, rekende hij voor dat op zijn eigen departement van financiën ruim 240 ambtenaren bij de Belastingdienst zouden moeten verdwijnen. De benadering van het CDA zou verder betekenen dat bij Justitie 50 ambtenaren weg moeten, terwijl de Kamer, inclusief de CDA-fractie, eerder heeft verklaard dat Justitie meer armslag moet krijgen.

Kok benadrukte dat op dit moment bij de overheid al een aantal saneringsronden lopen, die redelijk ingrijpend zijn. Hij noemde het “vrij gevaarlijk” bij de beoordeling van het functioneren van de rijksoverheid “uitsluitend de norm van het getal te hanteren”. “Ik zou geen voeding willen geven aan de gedachte dat er in Den Haag te veel ambtenaren zijn die elkaar alleen maar in de weg lopen. Dat vind ik gevaarlijk populisme”.

De vice-premier is er voorstander van de regeling die ambtenaren de mogelijkheid biedt betaalde nevenfuncties te vervullen, nader te bekijken. Hij zei dat de regeling gezien het “veranderde normbesef” in de samenleving “kritisch tegen het licht moet worden gehouden”. Deze week bleek uit een onderzoek van de Rekenkamer bij een aantal departementen dat ambtenaren de voorschriften over het terugbetalen van de neveninkomsten niet nakomen. De Rekenkamer constateerde dat het betreffende voorsschrift “een dode letter” is. Tweede Kamerleden pleitten er bij het verschijnen van het Rekenkamerrapport direct voor dat de terugbetaling strikt moet worden nageleefd. Anders dan Kok stelden zij de toelaatbaarheid van betaalde nevenfuncties voor ambtenaren niet ter discussie.