"Dutch boy' weet niet hoe pannekoek smaakt

ROTTERDAM, 26 JUNI. Als Bert Blyleven de schutting van zijn huis in Villa Park, Californië, van een nieuwe verflaag wil voorzien, koopt hij lak van het merk Dutch Boy. En als hij en zijn vrouw Patty hun huis een grote schoonmaakbeurt geven, gebruiken ze het reinigingsmiddel Dutch Cleanser. Andere voorbeelden uit het dagelijkse leven die zijn Nederlandse afkomst zouden kunnen verraden, kan een van de beste werpers uit de geschiedenis van het Amerikaanse honkbal zo gauw niet bedenken. “Of het zouden, naast een Heineken op z'n tijd, de oily boily's moeten zijn die we op oudejaarsavond altijd eten”.

Tja, Nederland. Hij is er geboren als Rik Aalbert Blijleven, in 1951. En heeft er twee jaar gewoond. Toen emigreerde hij met zijn ouders naar Noord-Amerika. Eerst naar Canada, drie jaar later naar de Verenigde Staten, naar Californië. Herinneringen aan die twee jaar in Zeist heeft hij niet. Eigenlijk, klinkt het een beetje beschaamd, weet hij vrijwel niets van zijn geboorteland. Niet meer dan dat wat de gemiddelde Amerikaan ook weet: een vlak land van molens, tulpen en Edammer kaas.

Voor een van die molens werd Blyleven, die gisteravond in Rotterdam als werper van een verder uit jonge Amerikaanse talenten bestaand team de openingswedstrijd van het World Port Tournament speelde, 's middags op de foto gezet door een in Londen residerende fotograaf van het gerenommeerde Amerikaanse blad Sports Illustrated. Een speciaal voor de gelegenheid uit Amerika meegereisde verslaggever schrijft namelijk een reportage over "Blyleven, back to his roots'. Want hoewel Blyleven in Nederland vrijwel onbekend is, heeft hij in de 23 jaar dat hij Major League Baseball speelde een enorme staat van dienst opgebouwd. Enkele jaren geleden resulteerde dat al in een verhaal van twaalf pagina's in Sports Illustrated, een lengte die gewoonlijk alleen is weggelegd voor "de groten' van de sportwereld (voor ook in Nederland bekende sporters als bijvoorbeeld Andre Agassi en Michael Jordan).

Blyleven, die als kind door zijn vader enthousiast was gemaakt voor de honkbalsport (“Als de LA Dodgers speelden, zaten we op het puntje van onze stoel naar het radio-verslag te luisteren”), maakte in de zomer van 1970 op 19-jarige leeftijd zijn debuut in de Major League bij de Minnesota Twins. Aan het eind van dat seizoen werd hij door het blad The Sporting News uitgeroepen tot Rookie (eerstejaars) Pitcher of the Year. Zijn grootste successen zijn het winnen van twee World Series (het officieuze wereldkampioenschap), in 1979 met de Pittsburg Pirates en in 1987 met de Twins. In de verschillende All Time-klassementen is zijn naam prominent aanwezig, met als beste klassering de derde plaats op de All Time Strike Out Leaders (werpers die een slagman met drie slag terug sturen naar de dug-out), achter de legendarische, nog steeds spelende Nolan Ryan en Steve Carlton. Vooral de curve waarmee Blyleven de bal wist te gooien, maakte hem vermaard en leidde regelmatig tot lyrische beschrijvingen in de Amerikaanse pers.

Net aangekomen in Rotterdam na een lange vlucht en met een baseball-cap op het hoofd, blijft Blyleven bescheiden onder zijn successen. (“Is dat trouwens geen typisch Nederlandse eigenschap?”, informeert zijn vrouw.) Hij vindt het jammer dat hij eerder dit jaar van de technische staf van de Twins te horen kreeg dat hij niet was opgenomen in de selectie voor de Major League, maar erg ontdaan daarover was en is hij niet. “Dik twintig jaar heb ik op het hoogste niveau gespeeld en heb ik door het honkbal een kids life kunnen leven. Maar naarmate je ouder wordt, weet je dat er een dag komt dat jouw plaats ingenomen gaat worden door jongere spelers. Zelf heb ik het idee dat ik nog wel even had meegekund in de Major League. Ik kan de bal nog steeds met een prachtige curve gooien. Alleen de snelheid is de laatste jaren, deels ook door een aantal recente blessures, minder geworden. Toen de club anders besliste, heb ik dat geaccepteerd en een punt achter m'n carrière gezet. Ik had geen zin om bij andere clubs om een contract te gaan lopen leuren. En ach, misschien wordt het ook wel tijd om het leven van een volwassen man te gaan leiden.”

Zijn afscheid is hem tot nu toe niet zwaar gevallen. Eigenlijk weet hij het zelfs wel te waarderen om, voor het eerst in zo'n 25 jaar, tijdens het inclusief voorbereidingsperiode zo'n acht maanden durende seizoen “gewoon thuis te zijn bij de familie. Door de vele wedstrijden en het als gevolg daarvan vele reizen, komt een tophonkballer in Amerika in die periode nauwelijks thuis. Dat, realiseer ik me nu meer dan ooit, is een gemis geweest.”

Omdat hij niet langer gewenst is bij de Twins, kreeg Blyleven het verzoek deel uit te maken van Major League Baseball International, een van de vijf teams die deelnemen aan het sterk bezette World Port Tournement. MLB International bestaat uit voornamelijk jeugdige spelers die uitkomen voor verschillende clubs in de Minor League, de kweekvijver voor de hoogste afdeling van het Amerikaanse honkbal. Alle honkballers die in Rotterdam acte de présence geven, zullen het shirt dragen van de club waarvoor zij in Amerika uitkomen. Blyleven speelt in het shirt van de Twins, de club waarvoor hij het langst (tien jaar) heeft gespeeld. De werper, die voor wat betreft zijn leeftijd (42) enigzins misstaat in het Amerikaanse team, werd toegevoegd wegens zijn ervaring én omdat hij in Nederland geboren is.

“Nou, was dat een mooie worp of was dat geen mooie worp”, zegt een toeschouwer op de tribune van het Neptunus-complex als Blyleven in de wedstrijd van gisteravond tegen de nationale ploeg van Canada een speler met drie slag terug naar de spelersbank stuurt. Blyleven straalt, ondanks een opkomend bierbuikje, met zijn rijzige gestalte gezag uit op de heuvel. Als een Canadees opnieuw zijn meerdere moet erkennen in Blyleven, balt de Californiër een vuist. Alsof hij tegen zijn criticasters bij de Twins in Minnesota wil zeggen "see, you were wrong'.

“Hij heeft er echt plezier in”, weet ook de fotograaf van Sports Illustrated die actie-foto's van Blyleven maakt. “Vanmiddag bij de molens aan de Kinderdijk was dat niet anders. We hadden maar een paar minuten tijd, maar je zag aan alles dat hij het prachtig vindt om hier te zijn.”

Blyleven, die als hij wil de rest van zijn leven zou kunnen gaan rentenieren van de miljoenen dollars die hij met de honkbalsport heeft verdiend, heeft nog geen beslissing genomen over zijn toekomst. Hij is benaderd door een televisie-station in Los Angeles om het commentaar bij honkbalwedstrijden te verzorgen, maar het trainen van jeugdige talenten lijkt hem ook wel wat. Het zijn zaken waar hij bij terugkeer in Amerika over zal beslissen. De komende tien dagen in Nederland wil hij zich, samen met zijn vrouw en twee van hun vier meegereisde kinderen, enkel bezighouden met zijn favoriete spelletje en het beter leren kennen van zijn geboorteland, waar hij - een kort bezoek van enkele jaren geleden uitgezonderd - sinds zijn tweede nooit meer is geweest. Want hij mag dan weliswaar enkele jaren geleden in Minnesota als "Dutch boy' reclame gemaakt hebben voor een Dutch Pancake restaurant, hoe een échte Nederlandse pannekoek smaakt weet hij na al die jaren nog steeds niet.

    • Paul de Lange