Vreedzaam eind aan gijzeling Turks consulaat München

PAG.4 NIEUWSANALYSE / PORTRET PKK, PAG.9 HOOFDARTIKEL

BONN/ BERN/ ANKARA, 25 JUNI. Militante Koerden hebben vannacht hun gijzelingsactie in het Turkse consulaat in München beëindigd en hun 20 gijzelaars laten gaan. Daarmee kwam een eind aan een dag van gecoördineerd Koerdisch geweld tegen Turkse instellingen in West-Europa, waarbij een dode viel en tientallen mensen zijn gearresteerd.

Volgens een communiqué van de Koerdistan-comités in Europa, een steunorganisatie van de extreem-linkse Koerdische Arbeiderspartij (PKK), waren de acties “een reactie op het stilzwijgen van de internationale opinie” over de Koerdisch-Turkse oorlog in het zuidoosten van Turkije. “De PKK had op 20 maart een eenzijdig bestand afgekondigd, dat 83 dagen had geduurd. Desondanks heeft de Turkse staat zijn aanvallen gentensiveerd.”

De Turkse minister van buitenlandse zaken Hikmet Cetin beschuldigde de Duitse, Franse en Zwitserse politie ervan te traag te hebben gereageerd op de aanvallen, die in veel gevallen op demonstraties volgden. Eerder had de Turkse ambassadeur in Bonn geklaagd dat de Duitse autoriteiten dagen geleden op de hoogte waren gesteld van de Koerdische plannen voor de demonstraties.

Zeker dertien van de aanvallen hadden in Duitsland plaats, maar ook in diverse Franse steden, in Zwitserland, Scandinavische landen en in Groot-Brittannië werden vernielingen aangericht in Turkse diplomatieke vertegenwoordigingen, banken en bij reisorganisaties.

De dode viel voor de Turkse ambassade in Bern, waarbij een Koerdische demonstrant door kogels stierf. Hij zou zijn getroffen door schoten die de Turkse veiligheidsagenten uit zelfverdediging hadden afgevuurd. De ambassadeur verzekerde echter dat zijn staf alleen in de lucht had geschoten. De Zwitserse autoriteiten hebben geëist dat de Turkse ambassade haar wapens voor onderzoek inlevert en heeft gedreigd zo nodig te vragen om opheffing van de diplomatieke onschendbaarheid van de ambassadeur.(AP, Reuter) Onze correspondent in Bonn voegt hieraan toe: Nog tijdens de bezetting van het Turkse consulaat-generaal in München, die gisteravond laat na veertien uur zonder bloedvergieten eindigde, heeft de Turkse ambassadeur in de Bondsrepubliek, Öymen, geklaagd dat Turkse personen, gebouwen en bedrijven in Duitsland niet goed genoeg worden beschermd tegen acties van leden van de PKK.

Pag.4: Turkse gezant klaagt

In televisie-interviews wees Öymen gisteravond op het gecoördineerde karakter van de gelijktijdige PKK-acties in Westeuropese landen met Duitsland als zwaartepunt. “Wij hebben herhaaldelijk gewaarschuwd, we verwachten een betere beveiliging”, zei hij.

Voor Duitse veiligheidsdiensten en de politie was dit verwijt extra pijnlijk omdat Abdullah Öcalan, de 45-jarige secretaris-generaal van de PKK, vorige week in een in Damascus opgenomen interview met het Duitse weekblad Focus al een eventuele “geweldgolf zonder weerga” van de PKK had aangekondigd. Hij maakte duidelijk dat de PKK Duitsland wegens zijn goede relaties met en zijn wapenleveranties aan Ankara als een vijand van het Koerdische volk beschouwt.

Öcalan, die in het interview rechts-radicale aanslagen in Duitsland tegen Turken als “normaal” prees, had met zoveel woorden gesproken over aanstaande PKK-aanvallen op Turkse reisbureaus en Duits-Turkse bedrijven. In 20 Duitse steden werden gisteren inderdaad juist Turkse banken, reisbureaus, consulaten en winkels op grote schaal aangevallen en soms beschadigd. In Hamburg, Keulen, Stuttgart, Bonn en Essen ontstond daarbij flinke materiële schade. In Hamburg en Essen kwam het tot veldslagen in de binnenstad, maar de politie wist er Koerdische betogers nog net van bezetting van Turkse consulaten te weerhouden.

In München lukte dat niet. Daar gijzelden dertien Koerdische overvallers kort na negen uur 20 mensen, personeel en bezoekers, in het consulaat-generaal. Zij dreigden tot executies over te zullen gaan als kanselier Helmut Kohl niet vóór zaterdagmorgen 08.00 uur de Turkse regering zou oproepen om “haar oorlog tegen het Koerdische volk” te beëindigen. In de loop van de dag werden eerst enkele zieke gegijzelden vrijgelaten, vroeg 's avonds mochten ook acht vrouwen vertrekken. Tegen half tien, nadat een politie-psycholoog de geëmotioneerde gijzelaars enigszins had gekalmeerd, wist Bern Schmidbauer, de staatssecretaris die in Kohls kanselarij het werk van de veiligheidsdiensten coördineert, hen in rechtstreekse onderhandelingen te bewegen om zich aan de politie over te geven.

Minister Rudolf Seiters (CDU, binnenlandse zaken) had gistermiddag al gezegd dat de Duitse regering niet zou ingaan op eisen van de Koerden. “Wie in Duitsland strafbare handelingen begaat komt voor de rechter, dat geldt ook voor buitenlanders”, zei hij. Seiters en zijn collega Herbert Schnoor (SPD, Noordrijn-Westfalen) sloten niet uit dat de bezetters, al dan niet na een veroordeling, zullen worden uitgewezen.