Patrick Conrad

Patrick Conrad. Ba! Uitg. Houtekiet, 177 blz. Prijs ƒ 34,50.

Het schijnt dat Ba!, de titel van het nieuwe boek van Patrick Conrad, in het Braziliaans tal van betekenissen heeft. Je kunt er, zegt de achterkaft, ja en nee mee uitdrukken, en prima en misschien en bah. Het zou me niet verbazen als het ook nog film zou kunnen betekenen want daar gaat dit boek voor een zeer groot deel over. Patrick Conrad, die indertijd de groep van de Pink Poets heeft opgericht, is niet alleen dichter en essayist, maar de laatste jaren vooral cineast. In 1987 heeft hij een film gemaakt die Mascara heette, met Charlotte Rampling in een van de hoofdrollen. Die film heeft het, laten we zeggen, niet helemaal gehaald, maar Conrad is er nog lang niet over uitgepraat, over de film niet en over Charlotte niet.

De titelpagina noemt het boek een roman, en dat is lichtjes overdreven. Het is een eigenaardige mengelmoes van verhalen over het maken van films, van portretten van acteurs en actrices met de bijbehorende roddel, een lyrische liefdesgeschiedenis, momentopnamen van Rio de Janeiro, dromen, en filippica's tegen Vlaanderen. Het klinkt als een rommeltje en enige eenheid is inderdaad ver te zoeken, maar het is wel een erg onderhoudend boek. Conrad slaagt er buitengewoon goed in de Braziliaanse sfeer over te brengen, een beetje in het voetspoor van August Willemsen voor wiens werk hij grote bewondering heeft. Of het nu gaat om een rijke buurt of een krottenwijk, om gistende papaya's in de plassen voor het huis of vergane bosjes bloemen op straat - hij kan het je allemaal laten zien en ruiken. Soms barst hij ineens in woede uit en noemt hij, na een lang stuk over film en werkelijkheid, de Cinéma Vérité "een hoogst irritant maar vastgeroest taalgedrocht', en de producent Menahem Golan kan het ermee doen als er gezegd wordt dat zijn adem rook naar ketchup, haat en oude besmeurde bankbiljetten. De afwisseling van hooggestemde lyriek, amusante kletspraat en boze woorden maken het boek tot een zeer levendig on-geheel.