Onpersoonlijk politiek drama van Reinhard Hauff

Gezocht: "Man met blauwe ogen', Ned.3, 20.31-22.00u.

Reinhard Hauff gold in de jaren zeventig op zijn minst als een interessant cineast. Tot twee keer toe presenteerde hij nieuwe produkties op het Rotterdams filmfestival en telkens heette het dat hij weliswaar geen meeslepend verteller was, maar toch een boeiend en integer voorbeeld van de geëngageerde Duitse cinema. Zijn werk ging over de kwesties die op dat moment de gemoederen bezighielden. Messer im Kopf, bijvoorbeeld, speelde zich af tegen de toen zeer actuele achtergrond van het linkse terrorisme in de Bondsrepubliek en in Der Mann auf der Mauer was een Oostberlijner geobsedeerd door het achter de muur gelegen westen.

In de hier nog niet eerder vertoonde film Blauäugig-92 uit 1989, die vanavond door de NOS wordt uitgezonden, blijkt Hauff zijn thema's van toen trouw te zijn gebleven. Net als in die eerdere films wordt een machtsconstellatie verantwoordelijk gesteld voor het lot van een paar individuen - in dit geval de militaire junta in Argentinië, waar linkse rebellen uit de samenleving werden verwijderd op een wijze die die in één van de dialogen rechtstreeks wordt vergeleken met de Nacht und Nebel-tactiek van de nazi's. De hoofdpersoon is ditmaal een geslaagd zakenman van Duitse afkomst (volgens de aftiteling gehuld in kostuums van Harry's Men Fashion in München), wiens dochter op de loop gaat met een opstandeling. Aanvankelijk is de man, gespeeld door Götz George, goede maatjes met de Argentijnse machthebbers. Maar als die dochter wordt opgepakt, gaat hij naar haar op zoek en onderweg vallen hem de schellen van de rechts-kapitalistische ogen.

Ja, zo simpel en schematisch is het verhaaltje in elkaar gezet. De enige aanloop tot enige psychologische diepgang schuilt in 's mans kinderjaren die hij, blijkens een paar flashbacks, heeft doorgebracht in Tsjechoslowakije en Duitsland. Wat het jongetje daar precies heeft meegemaakt, is mij niet volledig duidelijk geworden, maar de bedoeling was kennelijk om die nogal platte parallel tussen de nazi-tijd en het Argentijnse regime te benadrukken. In een verder volstrekt overbodige scène krijgt ook de Duitse ambassade in Buenos Aires nog even een mep, omdat ze geen mond opendoet over de junta-praktijken, waarna bovendien wordt vastgesteld dat de Duitse regering zich in eigen land geen snars aantrekt van de gerechtvaardigde kritiek van de RAF. Het is er allemaal met de haren bijgesleept, want verder speelt die Duitsland-connectie geen wezenlijke rol in de intrige.

Geen wonder dat Blauäugig hier tot dusver onbekend is gebleven: het is een onpersoonlijk, flets gefotografeerd tractaatje met een pathetisch slot en - tot overmaat van ramp - een hele stoet Argentijnse acteurs die, lang niet lipsynchroon, in het Duits werden nagesynchroniseerd. Het engagement met de vertrapten uit zich in platitudes als: “Wat moet er in dit land nog méér gebeuren voordat u de ogen opengaan?” De vraag wordt door de rebellenvriend van zijn dochter gericht aan Götz George, die zijn uiterste best doet die rol nog enige nuancering mee te geven. Maar het is onbegonnen werk.

    • Henk van Gelder