David Lynch

Kenneth C. Kaleta: David Lynch. Uitg. Twayne. Dist. Maxwell Macmillan International. Prijs f 65,65.

Monografieen over hedendaagse filmmakers verschijnen de laatste jaren minder frequent dan twintig jaar geleden. Voor een deel wordt dit waarschijnlijk veroorzaakt doordat de auteurstheorie aan belang inboet. Ook lijken er steeds minder regisseurs te zijn die hun persoonlijk stempel op de filmkunst drukken zoals Antonioni, Bergman, Godard, Hitchcock of Pasolini dat deden.

Een nieuwe Amerikaanse serie, The Twayne Filmmakers Series, tracht in deze leemte te voorzien door deeltjes over bijvoorbeeld Woody Allen en Martin Scorsese. Onlangs verscheen daarin ook het eerste boekje over David Lynch, die als geen andere filmer van dit moment voor die eer in aanmerking komt.

Lynch is de maker van wat in steeds breder kring beschouwd wordt als de beste film van de jaren tachtig (Blue Velvet), de winnaar van een Gouden Palm voor Wild at Heart en de initiatiefnemer en vormgever van de meest vernieuwende televisieserie van de laatste tijd (Twin Peaks). De ongrijpbaarheid van Lynch' stijl en werkwijze - hij beweert dat hele scenes uit zijn films in dromen aan hem geopenbaard werden - zou een uitdaging moeten vormen voor een schrijver, die verder wil gaan dan in een recensie mogelijk is.

De onbekende auteur van de Twayne-monografie David Lynch, Kenneth C. Kaleta (volgens de flap verbonden aan het Communications Department van Rowan College, New Jersey), blijkt nauwelijks tegen zijn taak opgewassen. Chronologisch behandelt hij de vijf lange films en de televisieserie van Lynch in een woordenbrij die weinig informatie bevat. De tekst leunt zwaar op citaten uit dag- en weekbladrecensies en uit interviews. Zonder een schijn van bewijs verbindt Kaleta Lynch' oeuvre met dat van bijvoorbeeld Billy Wilder, Alfred Hitchcock of Luis Bunuel. Behandelt hij Lynch' mislukte science fiction-epos Dune, dan stelt hij zonder enige toelichting: "Metropolis verwerkte Angel Exterminador verwekte A Clockwork Organge verwekte Dune. Lynch is een filmmaker en zich zeker bewust van de filmgeschiedenis." Volgende onderwerp.

Het wachten is dus nog steeds op een boek dat iets meer gedetailleerd tracht te analyseren waar de kracht van Lynch ligt, en vooral, waar hij zich werkelijk door laat inspireren.