Darryl F. Zanuck

Rudy Behlmer (selectie, annotatie en verzorging)" Memo from Darryl F. Zanuck - The Golden Years at Twentieth Century-Fox. Uitg. Grove Press. Prijs f 53,00.

20th Century-Fox was de enige Hollywoodstudio in het gouden tijdperk van de jaren dertig en veertig die niet door een joodse immigrant geleid werd. De in Nebraska geboren Darryl F. Zanuck (1902- 1979) was een nauwelijks minder kleurrijke persoonlijkheid dan Louis B. Mayer, Jack L. Warner of Harry Cohn (Columbia). De Amerikaanse publicist Rudy Behlmer koos Zanuck uit voor dezelfde behandeling die hij enkele jaren geleden de onafhankelijke producent David O. Selznick gaf. Uit zeer veel verschillende bronnen verzamelde Behlmer brieven en memo's van de studiochef en bundelde een selectie in Memo from Darryl F. Zanuck, die een goed beeld geeft van diens werkwijze.

Ondanks zijn slechte reputatie heeft Zanuck, zo blijkt uit het intrigerende boek, nooit zijn oorspronkelijke vak van scenarist - hij schreef onder meer scripts voor de sterhond Rin Tin Tin - verraden. In zijn instructies aan de voor hem werkende schrijvers waarschuwt Zanuck herhaaldelijk niet saai of langdradig te zijn. Slechts een ding vond hij nog belangrijker, blijkens de uitspraak: "Ik hem liever een slecht script over een fantastisch onderwerp dan een fantastisch script over een gewoon onderwerp."

Zanuck werd geobsedeerd door de angst zijn publiek te vervelen. Ook grote regisseurs als Hitchcock of Renoir, wiens La grande illusion Zanuck oprecht bewonderde, werden het slachtoffer van die obsessie. Schitterend is bijvoorbeeld het memo aan de Franse regisseur , die met Swamp Water in opdracht van Zanuck in 1941 zijn eerste Hollywoodfilm draaide.

"Dear Renoir", schreef Zanuck, "u gaat veel te langzaam. (-) u besteedt veel te veel aandacht aan onbelangrijke details op de achtergrond, u beweegt uw camera te veel op de dolly of de rails, u heeft wel vier camerastandpunten gebruikt voor de scene met de sheriff op de veranda. Het had gemakkelijk uit een of twee hoeken gekund."

Renoir en Hitchcock (Life Boat) maakten slechts een film voor Zanuck. Hij kon beter uit de voeten met door hem gecreeerde sterren als Betty Grable (van 1942 tot 1950 de succesvolste Hollywoodactrice) of de exotische schoonheden Sonja Henie (een Noorse kunstschaatster) en de Braziliaanse zangeres Carmen Miranda. Zanuck verzocht zijn scenaristen voor beide laatstgenoemde vrouwen zo min mogelijk dialogen te schrijven.

Behlmer heeft een vermakelijk en leerzaam boek samengesteld, dat veel begrip wekt voor de dilemma's van een korzelige tycoon.