Ankervaluta-verkiezing op de valutamarkt

AMSTERDAM, 25 JUNI. De verkiezingskoorts houdt niet alleen regeringen in een regelmatig pulserende ban, ook de valutamarkten lijken thans daardoor te zijn bevangen.

Het gaat erom wie straks tot de aantrekkelijkste Europese munt gekozen wordt. De munt die wint, wordt met de titel ankervaluta getooid en mag als beloning de monetaire discipline in Europa hoeden. Reden voor deze verkiezing is het verslechterende sentiment rond de D-mark. Een aantal andere valuta's in het EMS, maakt een bloeiperiode door en heeft zich een relatief lage rente toebedeeld. Frankrijk en Nederland zijn daarvan voorbeelden.

Als juryleden hebben zich onder meer gemeld de aankomende president van de Bundesbank (Tietmeyer), de voorzitter van de Europese Commissie (Delors) en de valutamarkt. Als runners up in de verkiezingen zijn genoemd de Franse franc, gulden, Belgische franc en Deense Kroon.

De heer Tietmeyer vindt het gezond dat de D-mark concurrentie krijgt, terwijl de heer Delors de D-mark als verliezer heeft getipt. Voorts heeft hij gezegd dat wat hem betreft de valuta's van Frankrijk en de Benelux de eerste plaats met elkaar mogen delen. De valutamarkt spreekt er wel over, maar heeft nog niet gekozen. Haar voorkeuren staan wel op het handelsscherm; zij komen overeen met die van de heer Delors, zij het dat de gulden bij haar favoriet is.

Waar gaat de huidige discussie eigenlijk over?

De Europese economie maakt nog altijd moeilijke tijden door, vooral nu de Duitse conjunctuur nog in het slop zit en ook Frankrijk in een recessie dreigt te geraken. Vanuit deze invalshoek bezien, is beleidsmatig een verdere en forse daling van de rente zeer gewenst. Weliswaar is de rente in een aantal Europese landen sterker gedaald dan in Duitsland, maar het is nog niet genoeg. Een verdere daling wordt, in de optiek van enkele prominente voorstanders, tegengehouden door de Bundesbank. Deze laatste acht haar speelruimte beperkt, doordat de D-mark zijn positie als ankervaluta ziet verzwakken.

Waarom dan toch het gekrakeel, als de andere landen in Europa al steeds losser komen van het beleid van de Bundesbank? De gedachte is dat een verdere rentedaling juist in Duitsland, de Duitse en daarmee ook de Europese bedrijvigheid ten goede komt. Het mes snijdt dus ook hier aan twee kanten.

De vraag is of deze ontwikkeling nu mogelijk wordt als een andere valuta de rol van het Anker zou krijgen. Het antwoord moet ontkennend zijn. De D-mark wordt daardoor niet sterker. Of de gedachte zou moeten zijn dat de D-mark de vrijheid krijgt om te devalueren en daardoor een verdere rentedaling mogelijk wordt. Deze mogelijkheid moet worden uitgesloten, het is na 1949 niet meer voorgekomen. Indien het al onontkoombaar wordt, dan zullen de Duitse monetaire autoriteiten eerder besluiten het EMS de rug toe te keren. Hoogstwaarschijnlijk zal dat in overleg en samen met Frankrijk gebeuren. Het EMS houdt dan op te bestaan. Of dit zo'n vreugdevol vooruitzicht is, valt sterk te betwijfelen. Een oplossing is het ook niet om twee of meerdere valuta's als anker te laten functioneren. In scheepvaartland werkt zulks goed, maar in de monetaire wereld niet.

Het concept van het EMS is immers, dat het een asymmetrisch stelsel is, waarin één land zich richt op binnenlandse monetaire stabiliteit en de andere (n-1) hun beleid daarop afstemmen. De idee van Delors kan alleen werken als deze landen besluiten om een gezamenlijke munt te creëren die dan lid wordt van het EMS.

De verkiezing tot ankervaluta zal overigens sterk afhangen van de fundamentele kracht van de valuta. Geen van de genoemde kandidaten is echter van onberispelijke kwaliteit. En het is ook niet zo dat per decreet een ankervaluta kan worden aangewezen. De valutamarkt heeft hier niet alleen het eerste, maar ook het laatste woord. De tijd zal leren welke twee woorden dat zullen zijn,

Inmiddels spint de dollar garen bij het rumoer op de Europese markten. Mede gesteund door de politieke crisis in Japan spurtte de dollar omhoog. In Amsterdam van 1,83 gulden twee weken geleden tot 1,92 gulden thans. Net als in het EMS kan je omhoog komen door gebrek aan gewicht of door veel gewicht. Dat laatste lijkt nog niet op te gaan voor de dollar.

Bron: Economisch Bureau ING Bank