Zuiver Frans voor welgestelde dames

Een instituut voor welgestelde Engelse dames. Dat stond de Franse geschiedenis-professor Sourdillon voor ogen, toen hij begin deze eeuw zijntaleninstituut in Tours opende. Hij koos voor deze stad omdat de streek Touraine bekend staat als het centrum van le beau langage français. Hier wordt de Franse taal ""parlée en son plus bel et plus pur accent'', zoals de schrijver Michelet beweerde.

Sourdillon had niet kunnen vermoeden dat anno 1993 de meeste van de drieduizend leerlingen die jaarlijks het Institut de Touraine bezoeken uit Japan komen. Japanse bedrijven sturen hun medewerkers, soms een jaar lang, naar het instituut om daar de taal en de cultuur van Rabelais te leren. Slechts veertig procent van de studenten komt uit Europa. Zij betalen voor een cursus 7.500 francs per semester (2.500 gulden). Twintig procent van de studenten is jonger dan 21 en twintig procent is ouder dan dertig. Het Institut de Touraine bestaat dit jaar tachtig jaar, en dat werd groots gevierd. Talloze personalités tourangelles waren uitgenodigd, onder wie de burgemeester. Ze werden getrakteerd op een overvloed aan discours en aan hapjes en drankjes uit de vijftig verschillende landen die op het instituut vertegenwoordigd zijn - van Thaland tot Canada. Maar er was ook een open dag voor alle inwoners van Tours, ""want het instituut is in het buitenland beter bekend dan in Tours zelf'', aldus directeur André Gorgues.

Maar liefst twee koningskinderen hebben op zijn instituut hun Frans bijgespijkerd, zo vertelt de directeur trots. Carl Gustav, die later koning van Zweden zou worden, en de Nederlandse prins Constantijn. ""Jullie prins kreeg les in het ene lokaal, terwijl zijn twee lijfwachten in de belendende zaal zaten.''

Constantijn is niet de enige Nederlander die naar het instituut kwam. In het vorig cursusjaar volgden 162 Nederlanders er een cursus. ""Ik kwam hier en ik dacht: dit wordt een hel.'' Richard (25) sprak geen woord Frans toen hij drie maanden geleden in Tours aankwam. ""Zelfs merci moest ik opzoeken in het woordenboek.'' Inmiddels kan hij zich aardig redden in het Frans, ""al zal ik nooit een Fransman worden. Ik ben nu eenmaal geen talenwonder.'' Richard studeert bedrijfskunde in Groningen en denkt Frans in de toekomst nodig te hebben voor zijn werk. Het cursusgeld en de 1.000 gulden logies betaalt hij zelf, van spaargeld.

De meeste studenten van het instituut verblijven in gastgezinnen. Zoals Manja (19) die logeert in het statige huis van madame Dome, met tien andere studenten. ""Zo proef je echt de Franse sfeer'', zegt Manja die het komend jaar Frans wil gaan studeren aan een hogeschool. Ze heeft bij madame Dome een eigen kamer en er wordt voor haar gekookt. ""Urenlang zitten we aan tafel. Als ik denk dat we klaar zijn, komt er weer een gang.'' Een van de huisregels bepaalt dat als er een andere taal dan Frans wordt gesproken, een straf volgt van drie dagen afwassen.

Bart (19) zit al bijna een jaar in Tours. Hij wil tandheelkunde studeren. ""Maar ik wist dat ik het eerste jaar bijna alles zou gaan missen. En dan had ik maar vier studiejaren over. Daarom dacht ik: "Ik kan beter naar Tours gaan, om Frans te leren en om volwassen te worden.'' Zijn ouders betalen de cursus. ""Een investering in de toekomst'', vindt Bart. ""Het is belangrijk als je later in het buitenland komt, op vakantie of zo, en je kunt een aardig mondje Frans spreken.''

Toen het instituut tachtig jaar geleden werd opgericht was het één van de weinige plaatsen in Frankrijk waar buitenlanders Frans konden leren. Inmiddels zijn er tweehonderd van deze scholen in Frankrijk. Ook verscheidene universiteiten, waaronder de Sorbonne, bieden cursussen Frans voor buitenlanders aan. ""Maar ondanks alle concurrentie zullen wij altijd studenten blijven trekken'', zegt secrétaire général Brigitte Adam zelfverzekerd. ""Immers, alleen hier wordt het français pur gesproken.''

    • Birgit Donker