Troost transformator van haatgevoelens tegen gras

LONDEN, 24 JUNI. Hij zegt hard op weg te zijn zichzelf overbodig te maken. Als een acteur die een sleutelrol heeft vertolkt in een langlopende successtory en zich daar nu op eigen verzoek uit laat schrijven. Misschien dat hij in de toekomst af en toe nog wel eens een aandeel zal leveren, maar hoe minder dat noodzakelijk is des te meer bewijst dat voor hem dat zijn bijdrage een zinvolle is geweest. Ted Troost, haptonoom met het voornemen langzaam maar zeker terug te treden uit de carrière van tennisser Richard Krajicek.

De Rotterdammer behoort al enige jaren tot de vaste equipage van Krajicek die de rol van Troost regelmatig bagatelliseert, maar hem op belangrijke momenten in zijn sportieve leven het liefst in zijn directe nabijheid heeft. Zoals nu tijdens Wimbledon. Het grand-slamtoernooi waar de Nederlandse nummer dertien van de wereld met het minste zelfvertrouwen aan begonnen is. Volgens de tennisser is zijn begeleider hier vooral om te waken over zijn kniegewrichten, Troost wekt de indruk dat hij er juist is om de haatgevoelens tegen het grastennis, die zich door de jaren heen in het hoofd van Krajicek hebben vastgezet, te transformeren in nuchterheid.

“Het gras zit in mijn hoofd”, luidde de ontboezeming van ex-Wimbledon winnaar Michael Stich onlangs in het Franse sportdagblad l'Equipe. Een verbondenheid die de 1 meter 96 lange Krajicek waarschijnlijk nooit zal voelen. De ondergrond waar de bal het slechtste opstuit doet een aanslag op zijn fysiek. Hij moet vaker dan gewoonlijk diep door de knieën om een bal te kunnen slaan en dat kan hem gaan hinderen. Wanneer hij een fractie te laat is, of de gewrichten die het zware torso moeten dragen gaan opspelen.

Gisteren, toen hij in drie sets (6-4 6-4 6-4) ten koste van landgenoot en vriend Jacco Eltingh de derde ronde van de open Engelse tenniskampioenschappen bereikte, deed hij halverwege een paar kleine strek- en ontspanningsoefeningen. Niet verontrustend, oordeelde Troost. Met de knieën van Krajicek zit het wel goed. De blessures die vorig jaar zo'n enorme invloed hadden op z'n verrichtingen waren, zoals hij toen voorspelde, toch ook van voorbijgaande aard geweest. Krajicek hecht grote waarde aan het oordeel van de Rotterdamse haptonoom. Hij geloofde dat de schouderblessure van toen werd veroorzaakt doordat zijn lichaam nog niet volgroeid was. Hij heeft vertrouwen in de therapie, die is gebaseerd op de theorie dat wat zich vastzet in de geest, zich ook vastzet in het lichaam en daar los kan worden gemaakt. De wetenschappelijke basis daarvoor ontbreekt, weet Troost, al hoopt hij dat een recent onderzoek waarbij is gemeten dat de huidweerstand vermindert als de communicatie goed loopt een onderbouwing van zijn praktijkervaring zal blijken te zijn. Hij hoopt ook dat daardoor de twijfel bij sceptici zal verdwijnen, “want we leven nu eenmaal in een maatschappij waar we alles willen kunnen meten”.

De beoordeling of Troost lijfelijk aanwezig moet zijn bij een toernooi gebeurt voorlopig nog gevoelsmatig. Vorige maand bij de open Franse kampioenschappen van Roland Garros, waar Krajicek pas in de halve finale strandde op Jim Courier, was de haptonoom er niet bij. “Hij had me er niet nodig en dan kom ik ook niet. Misschien wordt daarmee ook ontzenuwd dat Richard helemaal niet zonder mij zou kunnen.” Want dat zijn rol vaak wordt bekritiseerd is een feit. In de kring van topsporters die zich door hem laten begeleiden mag dan voornamelijk waardering heersen, daarbuiten wordt niet zelden gesuggereerd dat de methode waarvan Troost zich bedient kennelijk leidt tot een volledige afhankelijkheid.

Opmerkelijk is dat Krajicek zich in een jaar tijd juist heeft ontwikkeld tot een sterkere persoonlijkheid: in staat om zijn emoties te beteugelen, zijn eigen besluiten te nemen en het negativisme - dat vroeger zo kenmerkend voor hem was - in te dammen. “Hij heeft geaccepteerd dat het hem niet altijd voor de wind kan gaan”, stelt Troost vast. Hij loopt niet meer voortdurend te foeteren op de baan, is niet langer gefocused op slagen die mislukken. “Dat zijn negatieve dingen. Daar stopt hij geen energie meer in.” Hij mag dan nog niet het toonbeeld van arbeidsvreugde zijn op de tennisbaan, vergeleken met één Wimbledon geleden staat er een andere Krajicek op de baan. “Zoals zijn lichaam zich aan het ontwikkelen is, zijn armen en zijn benen, zo is het ook met zijn spiritualiteit. Hij is door zijn late puberteit heen aan het groeien.”

Tegenover die positieve Krajicek stond Jacco Eltingh als een spiegel van het kwaad, bijna een weerspiegeling van de oude Krajicek. Boos was hij. Op zichzelf, op de baan, op de ballen. En boosheid vertaalt zich maar al te vaak in zwakker spel. Wie met drift het racket hanteert kan niet verlangen dat de bal liefdevol over het net zeilt om er veilig aan de goede kant van de krijtlijnen te landen.

Eltingh geselde zichzelf met de grofste verwijten. Dat hij die tweeëntwintig aces van Krajicek in de partij moest tolereren, had hij ingecalculeerd. Maar dat de baan harder was dan elders op het park waardoor de bal hoger opstuitte en zijn tegenstander kansen kreeg op z'n anders zo listige volley's, daar rekende hij niet op. En dat Krajicek zo goed zou retourneren, zelfs met zijn zogenaamde zwakke backhand die hij dan ook tot in het oneindige bleef bestoken, dat bracht hem tot razernij. Om nog maar te zwijgen over al die onbenutte kansen, waardoor hij zijn landgenoot niet echt onder druk had kunnen zeggen.

Niemand vertelde Eltingh dat het vooral de geestesgesteldheid van Krajicek is die is veranderd. En daardoor zijn spel, zijn mogelijkheden op gras. Waarschijnlijk liepen die ontwikkelingen parallel. De Krajicek die een gruwelijke hekel heeft aan deze ondergrond ligt begraven op de baan twee van Wimbledon, de graveyard, waar hij vorig jaar werd uitgeschakeld door de Fransman Arnoud Boetsch en waar hij nu nota bene twee keer achter elkaar probleemloos won.

Krajicek leeft, zegt hij, van partij naar partij. Van zijn volgende tegenstander Laurence Tieleman weet hij niets. Maar dat is niet verwonderlijk want zelfs de club Primrose in Brussel, waarvoor de in die stad woonachtige zoon van een Nederlandse vader en een Italiaanse moeder in de Belgische competitie speelt vraagt of zijn naam gespeld kan worden zodat ze 'm kunnen opzoeken in de ledenlijst. Hij kwam vorig jaar niet in actie op een grand-prixtoernooi en Wimbledon is zijn grand-slamdebuut.