Zelden is een trainer zo in ere hersteld als Hans Westerhof

EINDHOVEN, 23 JUNI. Ook als PSV wel landskampioen was geworden, zou trainer Hans Westerhof uit zijn functie zijn ontheven. Jacques Ruts, de voorzitter van PSV, was daarover heel stellig. “Al zou de buitenwacht dat dan misschien onbegrijpelijk hebben gevonden. Maar als je keek naar de speelwijze, als je zag hoe weinig plezier deze ploeg op het veld uitstraalde, dan moesten we wel ingrijpen. Hoe ondankbaar dat ook was. Want Westerhof heeft zeker kwaliteiten. Als persoon verdient hij het volste respect. Daarom is hij ook niet ontslagen, zoals veel media ten onrechte hebben gemeld.”

Zelden is een trainer zo het graf in geprezen als Hans Westerhof gisteren door de PSV-bestuurders. Of positiever: zelden is een geslachtofferde trainer zo in ere hersteld.

Dat gebeurde op de persconferentie, waarop Aad de Mos als de opvolger van Westerhof gepresenteerd werd. De oud-Anderlecht-trainer heeft bij de Eindhovense club een contract voor twee seizoenen getekend met een optie voor een derde jaar. Tegelijkertijd maakte PSV bekend dat Westerhof met instemming van De Mos de komende drie jaar als hoofd technische jeugdzaken en opleiding gaat fungeren. Westerhof, die op 11 juni uit zijn functie van hoofdtrainer werd ontheven, had nog een contract voor een jaar.

De Mos schilderde nog het meest onverbloemd het mechanisme dat zijn voorganger de kop heeft gekost. Dat deed hij argeloos, tussen neus en lippen door, want eigenlijk was hij aan het vertellen dat het zo ideaal werken zou zijn bij PSV. Tenslotte had de club het afgelopen seizoen alle prijzen gemist en iedereen was doordrenkt van het besef dat er grote fouten waren gemaakt. De schuldvraag stellen had weinig zin, zei De Mos. “Dit is geen kwestie van schuld. Maar de wet van de voetballerij schrijft voor dat de trainer dan de schuld krijgt.”

Ook de bestuurders van PSV erkenden gisteren grootmoedig dat het echec van PSV dit seizoen onmogelijk alleen op het conto van Westerhof kon worden geschreven. “Het is een moeilijk jaar geweest”, voerde manager Ploegsma aan als verzachtende omstandigheid. Daarbij had Westerhof met een erfenis gezeten. Een erfenis aan verzadigde, gefrustreerde, recalcitrante spelers die moeilijk te smeden waren tot een team.

Toch was Westerhof niet te handhaven geweest als trainer, vond Ruts. Vanwege het ontbreken van resultaten. Maar, meer nog, omdat geen uitzicht op verbetering bestond. En: “Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.”

Dat besef was langzaam gegroeid. Niet in oktober, of november. Maar wel voor het eind van het seizoen. Waarom het bestuur dat nooit aan Westerhof liet merken? Waarom het bestuur tot het bittere eind heeft volgehouden dat zijn positie niet ter discussie stond? Ruts: “Dat is een keuze die je maakt. We wilden niet dat Westerhof onzeker zou worden. We wilden wachten tot hij zijn missie had volbracht.”

“We hebben gekozen voor steunen, steunen, steunen. Daar had hij recht op. Ik geef toe dat er ook andere varianten mogelijkwaren geweest. Achteraf hebben we ons afgevraagd: hadden we hem niet eerder op de hoogte moeten stellen? Ik vind nog steeds van niet. Maar puur menselijk gezien hadden we ook een andere koers kunnen varen.”

“You may share in the glory. But you are solely responsible for the shit.” Levenswijsheid van Jacques Ruts. En "shit' heeft de PSV-voorzitter de afgelopen maanden bij karrevrachten over zich heen gehad. Beurtelings werd hij afgeschilderd als Godfather van een Eindhovense voetbalmafia of als meedogenloze beul. Zijn openhartige reactie, niet defensief: “Dat maakt je misschien nog wat harder. Je recht je rug nog wat meer. Ik troost me maar met de gedachte, dat de meesten niet zo bijster goed genformeerd blijken te zijn. En misschien is het ook nog wel zelfreinigend. Het is wel goed om eens kritisch naar jezelf te kijken, ook voor een bestuur.”

Want het bestuur heeft natuurlijk fouten gemaakt. Dat de discipline binnen de spelersgroep zo sterk kon verslappen was volgens Ruts mede te wijten aan het bestuur. Het bestuur was er in elk geval verantwoordelijk voor. “We willen onze handen niet proberen schoon te wassen.”

En ja, Ruts is er gelukkig mee dat uiteindelijk met de beminnelijke Westerhof toch nog een voor beide partijen bevredigende regeling kon worden getroffen. “Het was niet onze bedoeling iemand te beschadigen. Dat hij zo vreselijk teleurgesteld en geschikt was, ik kon het begrijpen.”

Ploegsma zei dat Westerhof al direct na de ontheffing uit het trainersschap de functie van hoofd opleidingen is aangeboden. PSV heeft daar destijds geen ruchtbaarheid aan gegeven “om Westerhof niet voor het blok te zetten”. “De klap was aanvankelijk dusdanig groot. Daarbij hadden we niet de zekerheid dat hij een stapje terug zou willen doen. Ook wachtten we nog op het oordeel van De Mos. Westerhof moet aan De Mos rapporteren. Als dat zou stuiten op problemen, dan begin je al scheef.”

De eerste belemmering was na drie, vier dagen uit de weg geruimd. “Ik ben niet het type om een jaar thuis op de bank te zitten”, had Westerhof tegen Ploegsma verklaard. Het opleiden van de jeugd had hem altijd goed gelegen. En hij wilde graag blijven werken, in Eindhoven, bij PSV.

Een gesprek vorige week vrijdag tussen De Mos en Westerhof had ook de laatste plooien glad gestreken. Westerhof had zich “heel loyaal opgesteld”, zei De Mos. “Uniek in de voetbalwereld. Van de tien ontslagen trainers nemen er tien genoegen met een afkoopsom. Westerhof niet. Daar moet je respect voor hebben.”

    • Dick Wittenberg