President Nigeria treekt aan noodrem

De militaire regering van Nigeria heeft vandaag de op 12 juni gehouden presidentsverkiezingen ongeldig verklaard, de toezichthoudende Nationale Kiescommissie ontbonden en de overheidsbesluiten voor de overgang naar een burgerbewind ingetrokken. Dat heeft de staatsradio gemeld in een speciale uitzending. President Babangida is het grote brein achter de operatie.

NAIROBI, 23 JUNI. De militaire president van Nigeria, Ibrahim Babangida, heeft zijn villa in zijn geboortestad Minna in het centrum van het land bijna afgebouwd. Vlakbij zijn nieuwe wooncomplex komt het nieuwe hoofdkantoor van de topleiding van het leger. Ook al zou het leger op 27 augustus de macht overdragen aan een burgerregime, vanuit Minna zal de gepensioneerde Babangida op ieder gewenst moment aan de noodrem kunnen trekken. De invloed van Nigeria's strijdkrachten op de politiek blijft ongebroken.

Naarmate de bouw van Babangida's villa en het hoofdkwartier van het leger voltooiing naderden, raakten diplomaten er van overtuigd dat de president ook werkelijk zou aftreden. Babangida had het gehele democratiseringsproces behendig gemanipuleerd. Voor hem acceptabele politici, politieke partijen en ideologiën kwamen door de zeef die het leger had gehanteerd gedurende het overgangsproces. De twee presidentskandidaten Tofa en Abiola, die beiden tot de vrienden- of kennissenkring van Babangida behoren, beloofden geen onderzoeken te zullen instellen naar corruptie onder het militaire regime. Babangida's taak leek voltooid, hij kon zich gerust terugtrekken in zijn geboortedorp. Vanuit Minna zou hij als hoofdarbiter van Nigeria's politieke spel het burgerregime in de gaten houden.

Maar er kwamen enkele spaken in het wiel. “In de strijdkrachten groeit de onvrede met de twee presidentskandidaten”, zei begin deze maand een goed genformeerde diplomaat in de hoofdstad Abuja. “De fraude die zij toepasten om op de partijconventies te worden aangewezen als kandidaten en de corruptie die zij toepassen in hun zakenleven, bleek te groot. Ze zijn onacceptabel voor sommige militairen.”

Niet alleen uit moralistische overwegingen verzetten sommige militairen zich tegen de machtsoverdracht aan wat zij zien als een corrupt burgerregime. Babangida en zijn naaste medewerkers kwamen uit het topkader van het leger toen zij in 1985 hun staatsgreep pleegden. Hun regeerperiode legde hen geen windeieren. Ook het middenkader van de strijdkrachten zou nu zo'n kans willen krijgen en ligt op de loer de macht met geweld over te nemen. Regeren in Nigeria kan immers fortuinen opleveren. “Ik schat dat het nieuwe burgerregime 3 tot 6 maanden aan de macht zal blijven”, aldus de diplomaat, “dan grijpt een nieuwe generatie in het leger haar kans.”

Ook onder enkele burgerpolitici bestaat grote onvrede over de kliek politici die een hoofdrol gaan spelen in een burgerregime. Uit eigen belang blijken zij bereid om samen te werken met ontevreden militairen. Prominent onder de civiele voorstanders van een voortzetting van Babangida's regime is multi-millionair en filantroop "chief' Francis Arthur Nzeribe van de Vereniging voor een Beter Nigeria (ABN). Zijn ABN spande de laatste dagen met succes de rechtzaken aan die Babangida nu als excuus gebruikt om de verkiezingsuitslag te annuleren.

Nzeribe, een Ibo uit het oosten had zelf presidentskandidaat willen zijn maar werd tijdens de voorverkiezingen verslagen. “Ja, ik koester nog steeds presidentiële ambities”, erkende hij vorige week in een interview. “Dat is toch de wens van iedere politicus? Babangida is de beste man voor Nigeria. En ik de op één na beste. De politieke klasse van Nigeria is niet klaar voor een machtsoverdracht.”

Nzeribe ontkende in het geheim samen te werken met Banbangida. “Ik heb die man nog nooit gezien of gesproken”, hield hij vol, “hij heeft zijn geweer en zijn eigen kiesdistrict, de kazernes. Hij heeft mij niet nodig.” Nzeribe probeerde sinds 1983 met alle achtereenopvolgende regime goede relaties te onderhouden. In 1983 gaf hij tijdens zijn verkiezingscampagnes voor een zetel in de Senaat honderden studiebeurzen weg en betaalde voor de behandeling van alle zwangere vrouwen in zijn kiesdistrict. Plaatselijke politici ontvingen ieder twee auto's. Met een grote meerderheid won hij deze verkiezingen. Toen hem werd gevraagd of dit niet op frauduleuze wijze was gebeurd, antwoordde hij droogjes: “Ik mag mijn geld uitgeven aan wie ik wil.” Over de ruggen van het leger probeert hij alsnog zijn grootste ambitie, president van Nigeria te worden, te verwezenlijken.

    • Koert Lindijer