Maij overleeft debat tunnel, twijfel blijft

PAG.3 BRANDWEERVROUW

DEN HAAG, 23 JUNI. Minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) heeft het spoeddebat in de Tweede Kamer over private financiering van de Wijkertunnel overleefd.

Hoewel de meeste partijen twijfel behielden over de manier waarop Maij-Weggen met de ING-Bank heeft onderhandeld, legden behalve de oppositiepartijen VVD en GroenLinks alle fracties zich neer bij een nieuwe cijferreeks van het ministerie, waaruit het tegendeel moest blijken.

Het debat spitste zich toe op de onderhandelingsvaardigheid van de CDA-minister en niet op het eventueel achterhouden van informatie aan de Tweede Kamer. Om die reden had de VVD vorige week een spoeddebat gevraagd. Afgelopen donderdag concludeerde de staf van de commissie voor de rijksuitgaven dat het in december met de ING-Bank gesloten contract over de Wijkertunnel duurder was dan een eerder door de Tweede Kamer wegens een te hoge prijs afgekeurd concept-contract. De hogere prijs van het december-contract zou blijken uit bijgestelde vervoersprognoses van de ING-Bank, die de minister al in augustus had. In september gaf de Tweede Kamer haar goedkeuring aan private financiering van de Wijkertunnel.

Omdat behalve de minister ook de voorzitter van de Algemene Rekenkamer, mr. H.E. Koning, en de ING-Bank inmiddels duidelijk hadden gemaakt dat de in opwaartse richting bijgestelde vervoersprognoses van de ING-Bank pas in december op het ministerie arriveerden, vroeg de Tweede Kamer zich af hoe het dan kon dat de minister deze prognoses niet eerder had. In dat geval had zij immers kunnen concluderen dat het contract onvoordelig voor de overheid uitpakte.

Reden hiervan is dat bij het overschrijden van de vervoersprognoses opnieuw moet worden onderhandeld over de prijs per passage. Als wordt uitgegaan van hoge prognoses, moet de overheid bij toenemende mobiliteit lang op deze onderhandelingen wachten en loopt het bedrag dat zij aan de ING-Bank is verschuldigd op. Dit bedrag is de vermenigvuldiging van het aantal passages met het tarief per passage. Omgekeerd moet ook opnieuw over de prijs worden onderhandeld als de prognoses niet worden gehaald. Dat is bij de hoge prognoses van de ING-Bank al snel het geval. In dat geval moet de prijs per passage worden verhoogd.

Pag.3: Prognoses "niet relevant'

Het Kamerlid Jorritsma (VVD) zei “absoluut niet te snappen” waarom de bijgestelde vervoersprognoses van de ING-Bank door de minister niet als relevante informatie werden beschouwd. Volgens D66-woordvoerder Wolffensperger was de verantwoordelijkheid van de minister om goed te onderhandelen des te groter omdat haar concept-contract van juni door de Tweede Kamer was afgewezen. Hij constateerde een verschil tussen de vervoersprognoses van de ING-Bank van december en die waar het ministerie zelf in augustus vanuit ging van 9 procent.

De PvdA wees op de “verwarring” die was ontstaan door het grote aantal brieven waarmee minister Maij-Weggen de Tweede Kamer sinds vorige week donderdag heeft bestookt en waarvan in ieder geval de eerste twee met elkaar in tegenspraak waren. Volgens Maij-Weggen had dit ermee te maken dat haar ambtenaren in het begin niet begrepen waarover de commotie nu precies ging. PvdA-woordvoerder Van Gijzel bleef het ondanks deze verklaring vreemd vinden dat “in december kennelijk een nieuwe cijferreeks van de ING-Bank door de fax rolde, ambtenaren niet wisten wat ze ermee moesten doen en het toen maar onderaan de stapel informatie voor de Tweede Kamer hebben gelegd.” De Tweede Kamer was verbolgen over het feit dat de bijgestelde vervoersprognoses van de ING-Bank “verstopt” zaten in bijlage 10 van het in december naar de Kamer gestuurde contract.

Al in het eerste uur van het spoeddebat, dat van half vier tot tien uur duurde, kwam Maij-Weggen met een reeks bijgestelde prognoses die volgens haar “het misverstand” uit de weg zouden helpen. Uit deze reeks moest blijken dat het verschil tussen de vervoersprognoses van het ministerie en die van de ING-Bank geen 9 maar niet meer dan 1 à 2 procent bedraagt.

Vervolgens legde ze uit dat het om dit “marginale verschil” was dat haar ambtenaren in december weliswaar even verbaasd waren geweest over de hogere vervoersprognoses van de ING-Bank, maar dat men deze vervolgens “schouderophalend” terzijde had gelegd.

Nadat de dinerpauze was gebruikt om de nieuwe cijferreeks te bestuderen, ging een meerderheid van de Tweede Kamer in de avond akkoord met de uitleg van de minister. Een motie van de VVD waarin de onderhandelingen van de minister als “onbekwaam” werden gekwalificeerd kreeg slechts de steun van GroenLinks. Wel werd een motie van de PvdA aangenomen waarin private financiering van infrastructuur voorlopig aan banden wordt gelegd.