Maij heeft "slecht onderhandeld'

DEN HAAG, 22 JUNI. Alle fracties in de Tweede Kamer vinden dat minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) slecht heeft onderhandeld over private financiering van de Wijkertunnel. Een oordeel over haar handelen wilden de fracties aan het begin van de middag pas na het spoeddebat met de minister geven.

Binnen het presidium van de Algemene Rekenkamer bestaat inmiddels verschil van mening over de uitlating in deze krant van haar voorzitter, mr. H.E. Koning, dat de minister de Tweede Kamer op tijd heeft genformeerd over het definitieve contract met de ING-Bank.

De Algemene Rekenkamer heeft aan het einde van de ochtend in een persbericht afstand genomen van deze uitlating van Koning. De indruk dat de Algemene Rekenkamer conclusies heeft getrokken “over de tijdigheid van de informatie” van de minister “kan noch aan de openbare noch aan de vertrouwelijke stukken die de Rekenkamer over de Wijkertunnel aan de Tweede kamer heeft gezonden, worden ontleend”, aldus de verklaring.

Of dat ook betekent dat de opmerking van Koning over het tijdig informeren van de Tweede Kamer onjuist is, wilde de woordvoerder van de Algemene Rekenkamer vanmorgen niet zeggen. Koning zelf wilde aan het begin van de middag geen toelichting geven op het persbericht. De Rekenkamer controleert de overheidsuitgaven op doelmatigheid en rechtmatigheid.

Vanmorgen nog gingen de fracties ervan uit dat de opmerking van Koning “de angel uit het debat haalde”, zoals het Kamerlid Van Gijzel (PvdA) het uitdrukt. Ook de ING-Bank bevestigde gisteren desgevraagd dat de betreffende stukken niet eerder dan in december naar het ministerie van verkeer en waterstaat zijn gestuurd.

Vorige week kwam de minister in opspraak toen de staf van de commissie voor de rijksuitgaven haar ervan beschuldigde al in augustus vorig jaar over voor de besluitvorming over de Wijkertunnel essentiële informatie te hebben beschikt.

De Tweede Kamer ging in september met private financiering van deze tunnel akkoord. Pas in december kreeg de Kamer het definitieve contract. Daaruit bleek dat de ING-Bank uitging van hogere vervoersprognoses dan het ministerie, wat het contract veel duurder zou kunnen maken.

Pag 3: Verwarrende prognoses

Bij het berekenen van de prijs van het contract over de Wijkertunnel wordt het aantal passerende auto's vermenigvuldigd met een bepaalde prijs per passage. Als het aantal passerende auto's achterblijft bij de prognoses moet opnieuw over de prijs per passage worden onderhandeld, aldus het contract. De ING-Bank zou die prijs dan op willen schroeven. Omgekeerd zou de overheid moeten wachten tot de hogere vervoersprognoses van de ING-Bank zijn gerealiseerd voordat kan worden onderhandeld over het naar beneden bijstellen van de prijs per passage.

Het Kamerlid Reitsma (CDA) zegt dat het zijn fractie “deugd doet” dat de minister kennelijk geen informatie heeft achtergehouden. Wel wil het CDA “klip en klaar” van de minister weten of het zo is dat de vervoersprognoses van de ING-Bank dienen als referentiekader bij het eventueel opnieuw onderhandelen over de prijs per passage, of dat dit de lagere vervoersprognoses van het ministerie zijn. In het eerste geval is het contract nadeliger voor de staat dan de Tweede Kamer in september wist en zal de fractie zich “op verdere stappen beraden”, aldus Reitsma vanmorgen.

De PvdA wil van Maij-Weggen “absolute helderheid” over de status van bijlage 10. Daarin staan de vervoersprognoses van de ING-Bank, die volgens de minister door de ING-Bank “intern gebruikt” worden. Ook de fractie van GroenLinks is die mening toegendaan. “Als we steeds op deze manier over deze vorm van private financiering moeten debatteren hoeft het voor mijn fractie niet meer”, aldus PvdA-woordvoerder Van Gijzel.

De VVD meent dat minister Maij-Weggen de vervoersprognoses van de ING-Bank “al in augustus had moeten hebben”. Het Kamerlid Jorritsma van deze partij wijst erop dat in de aanbiedingsbrief van december de aanbiedingsbrief er met geen woord over repte dat de als bijlage 10 daarin “verstopte” vervoersprognoses van de ING-Bank van belang konden zijn. “En als ze dat zijn, kun je geen andere conclusie trekken dan dat de minister haar informatieplicht jegens de Kamer heeft verzuimd.”

D66 vindt het “zeer onwaarschijnlijk” dat Maij-Weggen in de slotfase van de onderhandelingen niet op de hoogte was van de ING-prognoses over het aantal door de Wijkertunnel passerende auto's.