Station omstreden pijler van facelift Den Bosch

In Den Bosch moet een nieuw station komen. Kosten: 350 miljoen. Tegenstanders spreken van "blufpoker'.

DEN BOSCH, 19 JUNI. Juichen de gemeente Den Bosch en de Nederlandse Spoorwegen, die vorige week een raamovereenkomst tekenden voor de bouw van een nieuw station, wellicht ietsje te vroeg? De bouw moet volgend jaar beginnen en naar verwachting midden 1996 klaar zijn. De totale kosten belopen ongeveer 350 miljoen gulden, inclusief uitbreiding van het aantal sporen en de bouw van een derde perron en van een ondergrondse parkeergarage.

“Blufpoker en voorbarig.” Met die woorden zet Alex den Ouden van de Stichting tot behoud van monumenten van bedrijf en techniek in het Zuiden van Nederland zich af tegen de betrekkelijke euforie die tijdens en na het tekenen van de overeenkomst heerste. “De rijksdienst voor de monumentenzorg moet nog beslissen over de aanvraag om beide stationsoverkappingen uit het einde van de vorige eeuw op de monumentenlijst te zetten en zo lang dat niet is gebeurd moeten ze als beschermd worden beschouwd. En als ze tot monument worden verheven dan gaat het hele feest helemaal niet door.”

Een woordvoerster van de gemeente: “We verwachten dat de minister van WVC positief zal reageren op de manier waarop de overkapping van het tweede perron in de nieuwbouwplannen is opgenomen en er akkoord mee gaat dat die boven het eerste perron wordt gesloopt. Zekerheid hebben we daar inderdaad nu nog niet over, maar we hopen het wel.”

Voor Den Bosch is de bouw van het nieuwe station een van de zwaarste pijlers waarop een facelift van de stad moet gaan rusten. Aan de plannen is namelijk een hele volksverhuizing gekoppeld: de gebouwencomplexen van Justitie (rechtbank, Hof en aanverwanten), die nu nog aan de Zuidwal zijn gevestigd, zullen naar verwachting in 1996 naar de stationsomgeving zijn overgebracht. Hetzelfde geldt voor de HBO- en MBO-instellingen en - wat verder weg - voor het Groot Zieken Gasthuis, dat op de plek van het met haar gefuseerde Willem Alexanderziekenhuis een geheel nieuw Bosch Medicentrum zal betrekken.

Aan de westkant van het station komt het woningen- en bedrijvencomplex La Gare. Daarmee is 220 miljoen gulden gemoeid. Met de bouw van de eerste fase (40.000 vierkante meter vloeroppervlak) wordt volgend jaar begonnen. Verder zal het voorplein van het nieuwe station ingrijpend worden gewijzigd en komt er een nieuw busstation. In het centrum van de stad zal daarnaast nog eens het Tolbrugkwartier, inclusief het Burgemeester Loeffplein, onder handen worden genomen. “Den Bosch zal in de komende jaren één grote bouwput worden; er zal alles bij elkaar tegen het miljard gulden worden genvesteerd; iets wat zijn weerga in de geschiedenis niet kent, maar er zal iets moois voor in de plaats komen”, zoals de gemeente zegt.

Het nieuwe NS-station is ontworpen door Rob Steenhuis van het NS-Architectenbureau. Het vervangt het uit 1952 daterende station van S. van Ravesteyn. “Het totale concept”, zeggen de NS, “wil een confrontatie zijn tussen de spoorwegdynamiek uit de eenentwintigste en de ornamentiek van 't Zand (het bestaande stationskwartier, red.) uit de negentiende eeuw.” Gehandhaafd in het nieuwe station wordt de constructie van vloei- en welijzer waarop de overkapping van het tweede perron rust. De NS zullen 10 miljoen gulden steken in de restauratie van deze overkapping, die met een lengte van bijna 450 meter de langste nog bestaande perronoverkapping is in Nederland. Ze is ontworpen door ingenieur G.W. van Heukelom en ze kwam samen met de overkapping van het eerste perron in 1895 gereed.

De overkapping van het eerste perron zal echter in de plannen van de NS worden gesloopt. De overkapping die blijft bestaan zal doorboord worden door een in het nieuwe stationsgebouw opgenomen loopbrug (een zogenoemde passerelle) met aan weerszijden winkels en horecabedrijven. Via deze passerelle hopen de plannenmakers de verbinding tot stand te brengen met Den Bosch-West, dat er nu doordat het station er tussen ligt er maar zo'n beetje bijhangt. Die toekomst zien althans de NS en de gemeente Den Bosch voor zich. Maar Alex den Ouden zegt over informatie te beschikken dat de adviseurs van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, zoals de Raad voor Cultuurbeheer en de behandelende ambtenaar van de dienst, voor een integrale handhaving zijn van beide overkappingen. Commentaar van de gemeente: “Er zit aan het presenteren van dit soort plannen altijd een zeker risico, maar we hebben samen met de NS een gedegen advies gegeven en we vinden de tussenoplossing -handhaving van en restauratie van de overkapping op het tweede perron- heel acceptabel.”

Tot slot nog een dompertje op de feestvreugde: ondanks het nieuwe station en ondanks de betiteling "integraal vervoersknooppunt' wordt Den Bosch in de toekomst geen stopplaats van de nog in te voeren supersnelle treinen.

    • Max Paumen