Maij: Het hele misverstand berust op bijlage 10

DEN HAAG, 19 JUNI. Vrijdagavond 19.15 uur. Minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat) heeft haast. De wekelijkse vergadering van de ministerraad is achter de rug en om half acht gaat ze dineren met haar Indonesische collega Habibie (onderzoek en technologie).

Voor de werkkamer van de minister is het spitsuur. Voordat Maij-Weggen naar de ministerraad ging, heeft ze het rapport van de staf van de commissie voor de rijkuitgaven gekregen. In dat rapport komt de staf, ambtenaren die technische ondersteuning verlenen aan de Kamer, tot de conclusie dat het met de ING-Bank gesloten contract over private financiering van de Wijkertunnel veel duurder is dan Maij-Weggen de Tweede Kamer in september voorhield.

Deze week lekte het rapport van de staf van de commissie voor de rijksuitgaven uit. Volgens de staf heeft minister Maij-Weggen in september “de verkeerde cijfers” overlegd, waardoor de Tweede Kamer de kosten van het contract met de ING-Bank te laag inschatte. Ook zou ze al in augustus op de hoogte zijn gebracht van vervoersprognoses van de ING-Bank die voor het berekenen van de prijs van het contract essentieel waren. Deze prognoses had ze toen aan de Tweede Kamer moeten doen toekomen, wat ze heeft verzuimd.

Oppositiepartij VVD is van plan volgende week het aftreden van Maij-Weggen te eisen, als mocht blijken dat de minister de uitgelekte gegevens onvoldoende weerlegt.

De staf van de commissie voor de rijksuitgaven komt tot de conclusie dat het contract dat u in september sloot over private financiering van de Wijkertunnel duurder is dan het concept-contract van juni. De Tweede Kamer vond het juni-contract al te duur, en is nu dus door u met een nog duurder contract opgescheept.

“Het is simpel. Wij hebben bij het berekenen van de contractprijs gebruik gemaakt van onze eigen vervoersprognoses, terwijl de staf van de commissie is uitgegaan van de prognoses van de ING-Bank.”

Zoals die vermeld staan in bijlage 10?

“Bijlage 10. Daarop berust het hele misverstand, want zoals u weet vormen het aantal passerende auto's en de prijs per passage een belangrijk onderdeel van de prijs van het contract.

“Voor de ING-prognoses geldt dat die weliswaar als bijlage 10 bij het definitieve contract zitten, maar ze hebben op dit moment geen formele rol. Het zijn prognoses die de bank intern gebruikt. U moet het zich zo voorstellen. Als u zou berekenen hoeveel Albert Heijn verkoopt en u zou dat vergelijken met de berekeningen die Albert Heijn zelf maakt, dan zit daar waarschijnlijk verschil tussen. Overigens accepteert de ING-Bank onze berekeningen wel, alleen hanteert men voor zichzelf andere. Die vervoersprognoses vormen als het ware het eigen referentiekader van de bank. En hoe de ING-Bank haar prognoses berekent weten wij ook niet.”

De staf van de commissie voor de rijksuitgaven zegt ook dat de prognoses van de ING-Bank in augustus bij u bekend waren en dat u ze toen aan de Tweede Kamer kenbaar had moeten maken. In dat geval had de Kamer immers kunnen concluderen dat ook het september-contract te duur was.

“Ook dat is een misverstand. Wij hebben de vervoersprognoses van de ING-Bank in december ontvangen en toen vrijwel meteen naar de Tweede Kamer gestuurd. Op het papier van die cijferreeks staat weliswaar de datum 21 augustus, maar dat is de datum waarop de ING-Bank de cijfers op papier zette. "Bron: ING-Bank d.d. 21 augustus' staat op dat papier. Maar dat wil niet zeggen dat wij die cijfers ook al in augustus hadden.”

Het misverstand heeft natuurlijk kunnen ontstaan doordat u al in september een brief aan de Tweede Kamer stuurde waarin stond dat de ING-Bank haar vervoersprognoses in opwaartse richting had bijgesteld.

“Dat is zo, maar we moesten toch verklaren waarom de ING-Bank bereid was de prijs per passage te laten zakken? Dat deed de bank omdat men tijdens de onderhandelingen over het september-contract besloot het aantal passages in de eigen prognoses in opwaartse richting bij te stellen. In juni wilden ze dat nog niet, en moesten wij een hogere prijs per passage betalen.”

Volgens de staf van de commissie voor de rijksuitgaven heeft u in september niet alleen verzuimd de vervoersprognoses van de ING-Bank door te geven, maar heeft u toen bovendien zelf verkeerde cijfers overlegd.

“Dat is een beschuldiging die ik niet begrijp. U moet weten: ik was zelf niet aanwezig bij de gesprekken hierover tussen mijn ambtenaren en de staf. Mijn mensen zeggen mij dat ze tijdens die gesprekken de vervoersprognoses hebben overlegd die wij altijd gebruiken. Dus dat moet de staf van de commissie dan maar eens uitleggen.”

Volgens u is het september-contract voordeliger dan het juni-

contract?

“Ja. Het is een goedkoop contract. Dat heb ik ook in de Tweede Kamer gezegd. We waren trouwens heel verbaasd te zien dat niet alleen de staf van de commissie voor de rijksuitgaven, maar ook de Algemene Rekenkamer rekent met de vervoersprognoses van de ING-Bank - en zodoende tot een duurder contract komt. Het zal wel geen slechtigheid zijn, maar als mensen gebruik maken van andere cijfers en daardoor tot andere conclusies komen, is het gemakkelijk om te veronderstellen dat er iemand loopt te jokken. En dat zou ik dan zijn.”

Heeft u deze week op enig moment gedacht dat u zou moeten aftreden?

“Het was geen prettige week, laat ik dat voorop stellen. Ik voelde me in mijn integriteit aangetast. We wisten niet op welke gronden de beschuldigingen werden geuit en ook dat was erg vervelend. Maar ik heb geen moment gedacht dat ik zou moeten aftreden. De feiten spreken toch voor zich?”