Wrevel over militaire inzet in Bosnië

DEN HAAG, 18 JUNI. In de Tweede Kamer neemt de wrevel toe over het feit dat Nederland wél een militaire vuist kan maken in Cambodja maar niet in Bosnië. De politieke noodzaak om daar te assisteren bij het tot stand brengen van vrede is volgens de Kamer van veel groter belang dan de Nederlandse inspanningen in Cambodja.

Minister Ter Beek heeft de Kamer tien dagen geleden beloofd dat aan het eind van het jaar een bataljon van de Luchtmobiele Brigade in Bosnië onder bepaalde voorwaarden kan worden ingezet. De manschappen van dat eerste bataljon krijgen een spoedcursus in het rijden met pantservoertuigen.

Maar defensie-experts van CDA, PvdA, D66 en VVD vragen zich af of pantserbescherming alleen voldoende is voor een nieuwe taak in Bosnië. Er wordt betwijfeld of het bataljon over voldoende pantserslagkracht kan beschikken en er straks voldoende goedopgeleide beroepskrachten zijn om ook de aflossing in Bosnië te kunnen garanderen. En de vraag blijft of de licht uitgeruste Luchtmobiele Brigade wel de juiste eenheid voor het opleggen van vrede in Bosnië.

Tot nu toe werden Nederlandse troepen in Bosnië beschermd door Britten en Canadezen. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Nederland zelf de bescherming van zijn troepen (verbindings- en transporteenheden) op zich kan nemen en voldoende uitgerust is om in Bosnië onder gewijzigde omstandigheden ook vrede op te kunnen leggen.

De Nederlandse regering heeft vorig najaar en gedurende de winter bondgenoten verweten dat zij geen militaire vuist wilden maken in Bosnië. Maar nu plannen in voorbereiding zijn voor een grotere Europese aanwezigheid, moet Nederland het voorlopig af laten weten. Dat zint de Kamer niet en zij heeft minister Ter Beek gevraagd om in versneld tempo troepen en materieel beschikbaar te stellen.

Na het debat over de Prioriteitennota vorige maand, waarbij de Kamer een reserve heeft gehouden over de aantallen helikopters voor de Luchtmobiele Brigade en een motie aannam om te onderzoeken of er geen helikopter kan worden aangeschaft die én voor transport beschikbaar is én voor gevechtskracht, heerst er bij de landmacht grote onvrede over die aarzelingen bij politici en de nieuwe eisen die zij nu aan de krijgsmacht stellen.

Bovendien blijkt dat in Bosnië vooral pantserslagkracht nodig is voor effectief optreden. Tijdens het onlangs gehouden generaalsdebat met Duitse, Nederlandse, Russische en Amerikaanse opperofficieren op de televisie heeft de Amerikaanse opperbevelhebber in Europa en commandant van de NAVO-troepen, generaal Shalikashvili, een lans gebroken voor meer pantser-infanterie eenheden. De reorganisatie van de landmacht houdt in dat Nederland de komende tijd die pantserslagkracht niet kan leveren.