Piket mist schoonheidsprijs én schaaktitel

EINDHOVEN, 18 JUNI. Bij de 61ste zet bleef de hand van Jeroen Piket even boven het bord hangen alsof hij kort de tijd nam om afscheid te nemen van de titel die de afgelopen drie jaar zijn privébezit leek. De kansen op prolongatie waren bij aanvang van de negende ronde van het Nederlands schaakkampioenschap al geslonken tot theoretische waarden. Nu bleek hem evenmin het genoegen vergund om de absolute uitblinker van dit toernooi zijn eerste nederlaag toe te brengen.

Aan de overzijde van het bord wachtte Paul van der Sterren soeverein en geduldig af. Stocijns als altijd en slechts een spoortje van opluchting verradend. Bekwaam had hij een ontspoorde partij weer op de rails gezet die naar remise zou leiden. Bovendien ging de Amsterdamse grootmeester een normaal gesproken onoverbrugbare voorsprong nemen. Friso Nijboer, de enige speler die hem nog had kunnen belagen, betrad de speelzaal in kwakkelende lichamelijke vorm en verloor jammerlijk van debutant Martens.

Van der Sterren beantwoordde routineus de laatste zetjes van Piket en accepteerde vervolgens diens remise-aanbod met een glimlach en een pufje. Een pufje dat enig zelfverwijt behelsde over de hoofdbrekens die hij zichzelf op de hals had gehaald. In de opening etaleerde Van der Sterren zijn diepe kennis van het dame-gambiet. Zijn stukken gleden naar de juiste velden en ontnamen Piket iedere illusie op wit voordeel.

Het gemak waarmee hij gelijk spel haalde, zorgde niet alleen voor een tevreden gevoel. Behaaglijk dobberde de lijstaanvoerder in zijn riante stelling, speelde achteloos zijn loper naar c6 en kreeg toen een emmer ijswater over zijn rug in de vorm van een paardoffer op f7.

Met een tweede stukoffer lokte Piket de zwarte koning als een opgejaagd konijn in de schijnwerpers en leek regelrecht op weg naar de schoonheidsprijs. Maar daar waar iedereen uitkeek naar een briljante afronding, liet Piket zijn beste praktische kansen voorbijgaan en haalde Van der Sterren met trefzekere techniek het halfje binnen dat met nog twee ronden te spelen voldoende moet zijn voor de landstitel.

Wit: Piket; zwart: Van der Sterren

1.d2-d4 Pg8-f6 2.c2-c4 e7-e6 3.Pb1-c3 d7-d5 4.Lc1-g5 Lf8-e7 5.e2-e3 0-0 6.Ta1-c1 h7-h6 7.Lg5-h4 d5xc4 8.Lf1xc4 c7-c5 9.Pg1-f3 c5xd4 10.e3xd4 Een veel gespeeld alternatief is 10.Pxd4. 10...Pb8-c6 11.0-0 Pf6-h5 12.Lh4xe7 Pc6xe7 13.Tf1-e1 Ph5-f6 14.Pf3-e5 Uit een partij Christiansen-Karpov was 14.Db3 bekend. 14...Dd8-b6 15.Tc1-c2 Tf8-d8 16.Tc2-d2 Lc8-d7 17.Lc4-b3 Ld7-e8 18.h2-h3 Pe7-d5 19.Dd1-f3 Ta8-c8 20.Df3-g3 Pd5-e7 21.Te1-d1 Le8-c6(?) Geeft onnodig kans tot een spectaculair offer. Normaal was 21...a5 en de stelling is in evenwicht. 22.Pe5xf7!

(zie diagram)

22...Kg8xf7 23.Lb3xe6+ Kf7xe6 Na 23...Kf8 24.Lxc8 gevolgd door d5 staat wit duidelijk beter. 24.Td2-e2+ Ke6-d7 25.Te2xe7+! Kd7xe7 26.Dg3xg7+ Ke7-d6 27.Dg7xf6+ Kd6-c7 28.Df6-e5+ Td8-d6 29.Td1-c1! Verhindert dat de koning wegglipt naar b8. 29...Kc7-d7 30.Pc3-e4! De eigenlijke pointe van de witte combinatie. 30...Lc6xe4 De enige zet. 30...Dxd4 faalt op 31.Pc5+. 31.De5-g7+ Kd7-e6 32.Dg7xh6+ Beter praktische kansen bood 32.Txc8 waarna 32...Dxd4? niet gaat vanwege 33.Te8+ Kd5 34.Dxb7+, maar na 30...Txd4! heeft zwart niets te duchten. 32...Ke6-f7 33.Dh6-h5+ Le4-g6 34.Dh5-f3+ Kf7-g7 35.Tc1xc8 Db6xd4 36.Tc8-c7+ Td6-d7 37.Df3-c3 Kg7-h6 38.Dc3xd4 Td7xd4 39.Tc7xb7 a7-a5 40.Kg1-h2 a5-a4 41.g2-g4 Lg6-b1 42.a2-a3 Lb1-c2 43.Tb7-b4 Td4-d2 44.Kh2-g3 Td2-d3+ 45.Kg3-g2 Td3-d2 46.h3-h4 Lc2-b3 47.Kg2-g3 Td2xb2 48.h4-h5 Tb2-a2 49.Tb4-b7 Ta2-a1 50.f2-f3 Lb3-d5 51.Tb7-d7 Ld5-c4 52.Td7-c7 Wits laatste kans om zwart op het verkeerde been te zetten was 52.Td4 Lb3 53.Kf4 Txa3 54.g5+ Kh7 55.Td7+ Kg8 56.g6 Lc2 57 Td8+ Kg7 58.Kg5, maar na 58...Lxg6! houdt zwart net remise. 52...Lc4-d5 53.Tc7-c5 Ta1-d1 54.Tc5-a5 Td1-d3 55.Ta5xa4 Ld5xf3 56.Kg3-h4 Lf3-d1 57.g4-g5+ Kh6-h7 58.Ta4-a7+ Kh7-g8 59.Ta7-a8+ Kg8-h7 60.g5-g6+ Kh7-h6 61.Ta8-h8+ Kh6-g7 62.Th8-h7+ Kg7-g8 63.h5-h6 Td3-d6 64.Th7-g7+ Kg8-h8 65.Kh4-g5 Ld1-c2 66.a3-a4 Td6-a6 67.Tg7-h7+ Kh8-g8 68.Th7-g7+ Kg8-h8 Remise.

    • Dirk Jan ten Geuzendam