Kok weigert extra bezuinigingen na nieuwe tegenvaller

DEN HAAG, 18 JUNI. Het kabinet kampt voor volgend jaar met een tegenvaller van 2,2 miljard gulden. Dit blijkt uit prognoses van het Centraal Planbureau (CPB). Minister Kok (financiën) weigert voor dit bedrag extra bezuinigingen door te voeren.

Het CPB kondigde vorige week in de Tweede Kamer de tegenvaller aan, zonder daarbij exacte bedragen te noemen. Kamerleden hielden toen rekening met een bedrag van 3 miljard. Zonder bezuinigingen komt het financieringstekort van de overheid op 4,1 procent van het nationaal inkomen. Op instigatie van Kok heeft het kabinet al eerder de afspraak uit het regeerakkoord losgelaten (3,25 procent in 1994), maar koerst nu ook af op een tekort dat hoger is dan de norm die de EG stelt voor toetreding tot de Europese Monetaire Unie (EMU), 3,5 procent.

Volgens minister Kok zouden de werkgelegenheid, de overheidsvoorzieningen en de inkomensontwikkeling ernstig lijden onder nieuwe bezuinigingen, die hij daarom niet wil doorvoeren. Daarmee loopt hij kans op een conflict met de CDA-fractie in de Tweede Kamer, die deze opvatting niet deelt.

Maar volgens de financieel specialist van de fractie, G. Terpstra, moet het kabinet zich nu eerst maar concentreren op een deugdelijke invulling van de ongeveer 8 miljard gulden aan bezuinigingen waartoe het eerder dit jaar al besloot. De CDA-fractie vindt die bezuinigingen tot nu toe te weinig concreet en te weinig structureel. Later dit jaar moet dan volgens Terpstra bekeken worden of extra bezuinigingen nodig zijn. Dat is het geval, als de CDA-fractie vasthoudt aan haar standpunt dat het financieringstekort verder moet dalen.

Een rol spelen ook de onderhandelingen over de ambtenarensalarissen die nog dit jaar voor een tegenvaller kunnen zorgen die doorwerkt in komende jaren.

Het kabinet zet de komende weken de besprekingen over de begroting voor 1994 voort en concentreert zich dan in het bijzonder op de inkomstenontwikkeling. Volgens het CPB dalen de modale inkomens volgend jaar met 2 procent.

De verslechtering van de economie is de oorzaak van de tegenvaller. Het CPB voorspelt dat de werkloosheid dit jaar met 72.000 volledige banen zal stijgen en volgend jaar met 75.000. Eerder voorspelde het een groei van respectievelijk 57.000 en 55.000.

Elke tienduizend werklozen erbij met een modaal inkomen kost het kabinet 40 miljoen gulden aan loonbelasting, zo becijferde het ministerie van financiën onlangs.

De werkgelegenheid gerekend in volledige banen over een heel jaar neemt in 1993 met 33.000 af (eerder was 17.000 voorspeld) en in 1994 met 27.000 (was 7.000).

Volgens het CPB zal de inflatie dit jaar op 2,3 en volgend jaar op 3,2 procent uitkomen.