Een doodsbericht

DE PATIËNT BOSNIË is overleden. Het overlijden werd gisteren in Genève en Washington bekendgemaakt. De behandelende geneesheren zijn inmiddels met de autopsie begonnen. De conceptie wordt de belangrijkste doodsoorzaak genoemd. En het moet worden toegegeven: had de republiek Bosnië niet bestaan dan was er van haar ondergang nu ook geen sprake geweest. Hier wordt een al te menselijke ervaring als vondst opgevoerd.

Dit is de formele kant van de zaak. De dagelijkse praktijk is dat het geweld en bloedvergieten in Bosnië zich almaar uitbreiden en dat de vluchtelingenstromen blijven aanzwellen. De republiek Bosnië mag dan wel zijn gestorven, het lijden van de bevolking gaat gewoon door. De laatste wijsheid is dat als iedereen zich neerlegt bij het vroegtijdig heengaan van de jonge staat, de wapens als vanzelf tot zwijgen zullen worden gebracht.

Hoe lang is het geleden dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich sterk maakte voor veiligheid van de Bosnische moslims in een handvol enclaves en in de betrokken resolutie de onaanvaardbaarheid herbevestigde van de verwerving van gebied door middel van geweld evenals de noodzaak van een herstel van de volledige soevereiniteit, territoriale integriteit en politieke onafhankelijkheid van de Republiek van Bosnië en Herzegovina? In die woorden. Dat was vrijdag 4 juni 1993.

Nog geen twee weken later legt de internationale gemeenschap zich neer bij een driedeling van de republiek Bosnië-Herzegovina, wetende dat de werkelijkheid een tweedeling zal zijn. De moslims, eens de grootste minderheid in het gebied, zullen slechts een eigen plaats behouden zolang zij die met de wapens in de hand weten te veroveren en te verdedigen. Daarmee zijn zij de afgelopen weken begonnen.

DE SLOTSOM moet zijn dat een lidstaat van de Verenigde Naties voor het oog van de wereld is geliquideerd met middelen die door het volkenrecht en de rechten van de mens zijn veroordeeld en verboden. De treurzang dat het beter was geweest als die staat niet had bestaan, maakt het morele en juridische deficit van de Volkerenorganisatie allesbehalve geringer. De hoop dat het wapengeweld zo kan worden afgekocht, zal vermoedelijk ijdel blijken te zijn. Er is in Bosnië en omstreken nog omstreden gebied te over.