Clinton verandert zijn stijl

WASHINGTON, 18 JUNI. President Clinton liet zich gisteren tijdens zijn persconferentie van een ontspannen en zelfs vrolijke kant zien. Daar zat zichtbaar de hand achter van zijn nieuwe media-adviseur David Gergen. Na het einde kwam de president terug met de Mickey Mouse-das om, die een aanwezige journalist na een opmerking van Clinton had afgedaan en aan hem had gegeven.

Gergens eerdere baas, president Ronald Reagan, was een meester in geënsceneerde anekdotes. Tijdens een persconferentie kwam zijn vrouw Nancy eens op met een verjaardagstaart omdat de president jarig was. De harten van de kijkers stroomden over.

Clinton wil het economische programma van Reagan ongedaan maken, maar heeft de politieke hervormingstactiek van Reagans eerste presidentiële jaar altijd bewonderd. Tot deze week had hij Reagans communicatiestijl niet gevolgd. Reagan hield regelmatig toespraken voor de televisie. Daarin legde hij de kiezers uit wat hij aan het doen was. Bovendien spoorde hij de kijkers aan om druk uit te oefenen op hun volksvertegenwoordigers om hen voor Reagans plannen te laten stemmen.

Gisteren was het de eerste keer sinds drie maanden dat Clinton 's avonds live met een duidelijke boodschap op televisie verscheen. De vorige keer was tijdens zijn begrotingspresentatie voor het Congres op 17 februari. Zijn toespraak was toen een algemeen succes. Driekwart van de Amerikanen steunde zijn begrotingsvoorstellen. Sindsdien is Clintons boodschap versplinterd geraakt. Hij meed de nationale persvertegenwoordigers in het Witte Huis en gaf vraaggesprekken per satelliet aan gemponeerde journalisten van de lokale pers in deelstaten. Zijn toespraken waren altijd tot deelgroepen gericht. Hij zette in feite zijn campagne voort in “dorpsvergaderingen” die op de televisie werden uitgezonden. Het gevolg was dat nog maar weinig Amerikanen weten waarover Clintons begrotingsplannen gaan.

Bovendien namen de vertegenwoordigers van de nationale pers wraak op de president. De sfeer in de perszaal van het jong bestafte Witte Huis was slecht. Als de woordvoerder een nieuwe benoeming presenteerde, vroeg iemand luid schreeuwend in de zaal of de voorgedragen persoon oud genoeg was om alcoholhoudende dranken tot zich te nemen. Daarbij kwam nog dat een reeks kleine incidenten met Clinton zwaar werd opgenomen.

Met de hulp van Gergen is nu verandering gekomen in zijn communicatietechniek. Het kantoor van de woordvoerder is weer permanent geopend voor journalisten. Bij het aantreden van Clinton werd die deur voor het eerst in het bestaan van de perskamer gesloten. Gisteravond gaf hij een persconferentie om de aandacht te vestigen op politieke succesjes met zijn begrotingsplan en de hervorming van de financiering van politieke campagnes. Clinton had een aanwijsstok en borden met uitgezette lijntjes om de status van zijn begrotingsplannen duidelijk te maken. Die tactiek heeft hij afgekeken van Perot.

Clinton hield na zijn aantreden weinig persconferenties. Gergen heeft hem waarschijnlijk duidelijk gemaakt dat een president kritische vragen gemakkelijk kan ontwijken en een niet gestelde vraag kan beantwoorden. Clinton heeft dan wel niet de snedige humor van president Reagan, maar bij een gedachtenwisseling over beleid voelt hij zich veel beter op zijn gemak.