Initiatief van Kroaten en Serviërs bij onderhandelingen in Genève; Nieuw plan voor opdeling Bosnië

GENèVE, 17 JUNI. Servië en Kroatië werken samen bij het opstellen van een plan voor de opdeling van het buurland Bosnië-Herzegovina in een federatie of confederatie van drie etnische staten (Kroatisch, Servisch en moslim).

De Kroatische president Tudjman heeft dat gisteren onthuld na een ontmoeting in Genève met zijn Servische collega Milosevic en de Bosnische president Izetbegovic, die echter uit de bijeenkomst is weggelopen.

Servië en Kroatië zullen voor volgende week woensdag ieder hun eigen blauwdruk voor de opdeling en staatkundige inrichting van het sinds meer dan een jaar door burgeroorlog getroffen Bosnië-Herzegovina opstellen, aldus Tudjman. De beide plannen zullen op elkaar worden afgestemd. Naar mag worden aangenomen is president Izetbegovic, tevens leider van de moslim-partij in de burgeroorlog, sterk gekant tegen die opdeling van zijn republiek. Hij onthield zich echter van commentaar en verliet gisteren de onderhandelingen met een verwijzing naar Servische aanvallen tegen Gorazde die “mij verder onderhandelen onmogelijk maken”. Tudjman ontkende dat Izetbegovic' weglopen te maken heeft met het opdelingsplan. De Bosnische president gaat volgens zijn Kroatische ambtgenoot zijn achterban over de voorstellen raadplegen.

Tudjman maakte gisteren melding van concessies aan de moslims, als het opdelingsplan werkelijkheid wordt. Zo zou Kroatië de moslims het gebruik van een vrijhaven, Ploce, toestaan. De leider van de Bosnische Serviërs, Karadzic, zei dat hij bereid is de moslims duizend vierkante kilometer veroverd gebied af te staan.

Het Kroatisch-Servische initiatief lijkt aan te sluiten bij het inzicht van de bij het gesprek in Genève tevens aanwezige internationale bemiddelaars in Joegoslavië, David Owen en Thorvald Stoltenberg, dat het tot nu toe door hen gehanteerde "Vredesplan Vance-Owen', dat voorzag in een republiek van tien autonome provincies, in zijn oorspronkelijke vorm niet langer levensvatbaar is. Op de verklaringen van Tudjman hebben de bemiddelaars echter niet rechtstreeks gereageerd.

Milosevic sprak tegenover de Servische televisie van "vooruitgang' bij de besprekingen. Uit Tudjmans verklaringen bleek dat naar Kroatisch inzicht een moslim-staat in Bosnië beperkt zou moeten blijven tot de steden Sarajevo, Zenica, Tuzla en Bihac en omgeving - dus zonder Gorazde en andere plaatsen in Oost-Bosnië die nu nog in moslim-handen zijn.

Besprekingen die tegelijkertijd in Genève plaatsvonden tussen een delegatie van Kroatië en de gebieden van de Kroatische Serviërs, eindigden naar verluidt in een volstrekte chaos, zodat een eerder aangekondigde persconferentie over dit onderwerp moest worden afgelast.

PAG.5 DE DROOM VAN EEN 'JAN ZONDER LAND'