"Hinkelen en klooien is niet onmisbaar in een kinderleven'

AMSTERDAM, 17 JUNI. Een moeder uit Amsterdam-West staat samen met haar dochtertje te wachten tot de school opengaat. “Het is er eentje van bijna acht,” zegt ze. “Die laat ik dus echt niet alleen over straat gaan. De auto's rijden hier als gekken langs.”

Branka van negen komt zonder begeleiding naar school. “Ik doe in mijn eentje boodschappen, hoor. Naar de bakker en de Marokkaanse winkel. Mijn moeder doet dat toch ook?”

Gisteren presenteerde de actiegroep "Kinderen Voorrang' het rapport "Uitgeknikkerd, opgehoepeld'. Er vallen minder slachtoffers onder kinderen in het verkeer. Dat komt echter niet omdat het verkeer veiliger voor kinderen is geworden. Ouders houden hun kinderen simpelweg binnen, zo luidt de conclusie van het rapport. Steeds meer kinderen worden beperkt in hun vrijheid en zelfstandigheid.

In een reactie zegt professor dr. J. Rispens (orthopedagogie) van de Rijksuniversiteit van Utrecht sterke twijfels te hebben bij deze conclusie. “Je moet heel voorzichtig zijn met die globale uitspraken,” zegt Rispens. “Wat versta je onder zelfstandigheid? Het verkennen van de buurt is maar één aspect van de ontwikkeling van een kind. Kinderen moeten leren om een bevredigende relatie met hun leeftijdgenoten op te bouwen. Ze moeten zich leren handhaven in een groep. Leren geven en nemen.” Of dat nu binnen achter de computer of buiten bij het hinkelen gebeurt, maakt volgens hem niet zoveel uit. “Als een kind zijn hele leven nooit buiten komt, is dat natuurlijk een tamelijk bedenkelijke zaak. Maar datzelfde geldt voor een kind dat nooit binnen speelt.”

Rispens vindt het moeilijk de situatie van nu te vergelijken met die van twintig jaar terug. “Het hele opvoedingspatroon is veranderd. Neem alleen al de gezinsgrootte. Families zijn kleiner geworden. Ouders waren vroeger misschien veel meer geneigd hun kinderen naar buiten te sturen, ook omdat ze thuis domweg minder speelgoed hadden.”

Volgens het onderzoek “Uitgeknikkerd, opgehoepeld” zou in Amsterdam één op de drie kinderen nooit buiten spelen. Tweederde van de kinderen zou altjd door de ouders naar school worden gebracht. “Het is waar,” zegt een moeder uit de Watergraafsmeer. “Ik hoor het overal hier in de buurt. Je laat je kinderen niet alleen buiten. Je neemt het risico gewoon niet.” Toch vindt ze dat de kinderen prima kunnen opgroeien in een stad. “Zij zijn in andere dingen weer zelfstandiger. Ze hebben een beter beeld van de wereld. Ze weten veel over andere landen en gaan reuze handig met de computer om.” Haar broer woont "in zo'n eensgezinswoning in Voorschoten'. Daar zou zij haar kinderen niet willen grootbrengen. “Ze zijn daar de hele dag aan het hinkelen en klooien. Ik zie dat niet als onmisbaar in een kinderleven. Wat leren ze daar nou van?”

Een moeder hangt over haar fiets met kinderzitjes. “Het is altijd organiseren om naar buiten te gaan. Naar het park of naar de speelplaats. Ik blijf er altijd bij hoor. Nu heb ik maar een volkstuintje genomen. Dan kan dat kind tenminste leren fietsen zonder overreden te worden.”

De actiegroep "Kinderen Voorrang' grijpt het onderzoek aan om haar eis voor een dertig-kilometer-per-uur-regeling kracht bij te zetten. Toch is voor ouders de sociale onveiligheid vaak een even belangrijk argument om hun kinderen binnen te houden. Anne uit groep acht heeft het goed van haar moeder geleerd. “Er lopen hier hartstikke veel junkies en zwervers rond,” zegt ze. “Laatst is er een jongen levend begraven in een zandbak,” weet zij. “Door een junk.” Haar vriendinnetje vindt regelmatig "drugsspuitjes' in het plantsoen.

Of kinderen buiten spelen of niet lijkt vaak meer met de mentaliteit van de ouders te maken te hebben dan met de toename van het aantal auto's in de afgelopen twintig jaar. “Ik pieker er niet over om haar alleen buiten te laten spelen,” zegt een blonde vrouw over haar vierjarige dochtertje Josi. Josi's vriendinnetje mag het wel. “Ik zet de voordeur open en ze hebben zo hun vriendjes,” zegt haar moeder. “Ze mogen alleen niet van de stoep.”

Een vader brengt zijn dochtertje van 9 jaar. Zij speelt nooit buiten en kijkt op naar haar vader. “Meisjes gaan niet op straat,” zegt de man.