Een reddingsvest van de EG voor de breedbeeld-tv

ROTTERDAM, 17 JUNI. Als de strijd maar lang genoeg duurt, wordt zelfs een bescheiden resultaat een doorbraak. Na meer dan een jaar onderhandelen heeft de EG dan eindelijk een zogenoemd "actieplan' voor de introductie van nieuwe televisies. Maar wat het vlaggeschip moest worden van het Europese industriebeleid is uiteindelijk niet meer dan een reddingsvest voor een produkt dat inmiddels in de winkel staat, maar slechts mondjesmaat kopers trekt.

De Europese ministers van telecommunicatie hebben gisteren besloten om 228 miljoen ecu, ongeveer 500 miljoen gulden, te besteden aan de introductie van zogenoemde breedbeeldtelevisie. De nieuwe bbtv, met een beeldformaat waarbij de lengte zich tot de breedte verhoudt als 16 staat tot 9, krijgt daarmee een belangrijke steun in de rug. Met de EG-subsidie kunnen programmamakers en omroepen tv-uitzendingen vervaardigen in het nieuwe bredere formaat of de bestaande "vierkante' opnamen omzetten in breedbeeld. Het gebrek aan voldoende programma's belemmerde tot nu toe de verkopen van het nieuwe toestel.

Volgens het oorspronkelijke plan zou Europa eerst een breedbeeld-tv introduceren, gebaseerd op een technische uitzendnorm die in de gehele EG hetzelfde zou zijn. Enkele jaren later zou dan, zo voorzag het EG-draaiboek, een nieuwe tv volgen, die naast breedbeeld ook een veel betere beeldkwaliteit zou leveren. Ook voor die nieuweling, hoge definitie tv (hdtv), zou de gehele EG een technische standaard omarmen.

Verzet van programmamakers, satellietexploitanten en hoofdzakelijk Britse politici heeft geleid tot een systematische afbraak van de EG-ambities. De subsidie is slechts een kwart van het oorspronkelijk beoogde bedrag. De verplichte uitzendnormen zijn geschrapt. Fabrikanten en omroepen moeten nu onderling uitvechten welke technologie wordt gebruikt voor het verspreiden van de programma's. Daarvoor bestaan verschillende mogelijkheden.

In de EG zullen maar liefst drie verschillende uitzendnormen worden gebruikt voor het verspreiden van de breedbeeld-programma's. De oorspronkelijk door Philips en Thomson ontwikkelde D2-Mac-norm heeft inmiddels concurrentie gekregen uit Duitsland waar de huidige uitzendtechnologie, Pal, wordt verbeterd tot Pal-plus. Daarnaast wordt in Europa gewerkt aan een digitale uitzendnorm voor breedbeeld die nog eind dit jaar gereed moet komen. Voor Philips schuilt in die wirwar van uitzendmogelijkheden de teleurstelling: uiteindelijk zullen de produkten er duurder door worden en de marktintroductie afremmen.

Over de opvolger van bbtv, de eigenlijke hdtv waar het allemaal om is begonnen, bestaat nog meer onduidelijkheid. In Japan is inmiddels een hdtv-systeem operationeel, gebaseerd op traditionele, analoge technologie. De toestellen zijn er echter nog steeds prijzig en het programma-aanbod is er mager.

In de Verenigde Staten is een consortium gevormd dat werkt aan een nieuwe televisie-norm, gebaseerd op digitale uitzendtechnologie. Digitale technologie kan worden aangewend om programma's in een betere kwaliteit te versturen, maar kan ook worden benut om meerdere programma's gelijktijdig uit te zenden waar nu slechts één signaal verzonden kan worden. Het consortium, waar ook Philips en het Franse Thomson deel van uitmaken moet echter nog diverse technische problemen oplossen.

Ook in Europa wordt inmiddels gezocht naar een gezamenlijk digitaal syteem, waarbij waarschijnlijk elementen uit de Amerikaanse aanpak gecopieerd zullen worden. De Amerikaanse norm kan om technische redenen en in verband met verschillen tussen Amerikaanse en Europese omroepen niet zomaar in zijn geheel worden overgenomen. Een nieuw samenwerkingsverband, onder leiding van de Deutsche Bundespost, wil in 1995 een norm voor digitale hdtv presenteren.

In het nieuwe samenwerkingsverband werken alle betrokken industrietakken samen en zal men zich laten leiden door de wensen van de consument. Op die manier wil men voorkomen dat de Europese initiatieven opnieuw gedwarsboomd worden.

49.431 km Merckx (Bel), 1972, Mexico