Bondskanselier wil rechts extremisme harder aanpakken

BONN, 17 JUNI. De Duitse bondskanselier Helmut Kohl heeft scherpere maatregelen aangekondigd tegen rechts extremisme, maar hij blijft de mogelijkheid van een dubbel staatsburgerschap afwijzen. Dat bleek uit een toespraak van de bondskanslelier gisteren in de Bondsdag naar aanleiding van de recente golf van racistisch geweld.

Kohl wees in uiterst scherpe bewoordingen het gewelddadig racisme af, zoals dat onder meer tot uitdrukking komt in brandstichtingen in huizen van Turken. “Blind geweld is in werkelijkheid een terugval in de barbarij. Aanvallen op weerloze mensen getuigen van innerlijke zwakte en lafheid”, aldus Kohl. “Helaas blijkt het dezer dagen voor veel Duitsers moeilijk vriendelijkheid te tonen die uit het hart komt. Goede manieren en waardigheid zijn voor velen vreemde woorden geworden.” Hij wees erop dat maatregelen tegen het extremistische geweld niet uitsluitend van de politiek en de politie kunnen komen. “Politieke actie kan nooit in de plaats komen van de morele consensus binnen een samenleving.”

Het afgelopen jaar zijn 12.000 uitingen van rechts extremisme gemeld bij de politie, waarbij in 2.200 gevallen sprake was van geweld. In totaal werden 700 mensen in hechtenis genomen, terwijl 1.500 mensen veroordeeld zijn. Gewerkt wordt aan voorstellen om preventieve hechtenis van extremisten mogelijk te maken en de Hitler-groet zoals die vaak gebracht wordt door neo-nazi's, te verbieden. Verder komen er strengere straffen op het toebrengen van lichamelijk letsel.

Kohl zei de mogelijkheden om Duitser te worden, te willen verruimen. Op 1 juli worden de regels al verruimd, zodat iedere buitenlander die vijftien jaar in Duitsland woont Duitser kan worden. Overwogen wordt deze periode voor buitenlanders van de tweede en derde generatie verder te beperken. Daarover wordt nog voor de verkiezingen eind dit jaar een wetsvoorstel ingediend.

Op het punt van het dubbele staatsburgerschap bleef de bondskanselier zich uiterst terughoudend opstellen.

Pag.5: Kanselier: geen dubbel staatsburgerschap

Uit de verspreide tekst van zijn toespraak liet hij de zinsnede weg waarin een onderzoek in het vooruitzicht werd gesteld naar de mogelijkheid van een dubbel staatsburgerschap voor buitenlanders. Eerder liet Kohl zich in beginsel positief uit over de mogelijkheid om buitenlanders tijdelijk, bij voorbeeld voor een periode van vijf jaar, twee paspoorten te laten aanhouden. Daarna zou men dan zijn definitieve nationaliteit moeten kiezen.

Vooral van de kant van de Turken, met 1,8 miljoen de grootste buitenlandse minderheid in Duitsland, wordt op de mogelijkheid van een dubbele nationaliteit aangedrongen. Wanneer een Turk voor een andere nationaliteit kiest, verliest hij een deel van zijn erfrecht in zijn moederland. Kohl zei het principe van het dubbele staatsburgerschap in beginsel te willen vermijden.

De interim-voorzitter van de SPD, Johannes Rau, wees erop dat het geweld van jongeren tegen buitenlanders “niet uit de lucht komt vallen”. Hij noemde de geweldplegers “kinderen van onze samenleving” en hun optreden een uitdrukking van de oriëntatiecrisis die sinds de vereniging van de twee Duitslanden te bespeuren is. Omdat de taboes worden aangetast, is de fundamentele consensus van de republiek in gevaar, zo constateerde hij. De veranderingen in de samenleving zijn dermate ingrijpend “dat wij het samenleven opnieuw zullen moeten leren”, aldus Rau.

Ook in de bijdragen van andere sprekers overheersten gevoelens van onzekerheid met betrekking tot de uitingen van xenofobie en aanhoudende gewelddadige aanslagen. Minister van buitenlandse zaken Kinkel (FDP) zei dat Duitsland na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk het respect van de wereld heeft weten te herwinnen, maar zelfs de Duitse bondgenoten “beginnen twijfels te krijgen over de Duitsers”.

In de Westduitse stad Marsberg werd de afgelopen nacht brand gesticht in een tehuis voor asielzoekers. Het vuur kon snel worden gedoofd, zodat niemand gewond raakte. Twee jonge mannen zijn gearresteerd en beschuldigd van het gooien van een fles met brandbare inhoud naar het huis. In het huis in Marsberg waren vooral slachtoffers van het conflict in het voormalige Joegoslavië ondergebracht.

Het Duitse kabinet heeft vier werkgroepen ingesteld die zich gaan bezig houden met extremisme en jeugd, de integratie van buitenlanders, met politieoptreden en met verandering van de wetgeving. Ook zullen er voorstellen komen om de uitwisseling van informatie met betrekking tot extremistisch geweld te vergemakkelijken.

Het bondsdaglid Gysi (PDS) vroeg zich af waarom zich niet meer politici hadden laten zien in Solingen, waar vorige maand enkele Turkse vrouwen en meisjes door brandstichting in hun huis om het leven kwamen. (Reuter, AP, AFP)