China: "economie belangrijker dan de mensenrechten'

WENEN, 16 JUNI. China vindt dat de rechten van de mens geen universele geldigheid hebben, maar verschillen per cultuur. Schendingen van de mensenrechten mogen ook geen voorwerp zijn van internationale kritiek. Dat heeft de Chinese onderminister van buitenlandse zaken Liu Huaqiu gisteren gezegd op de Wereldconferentie voor de mensenrechten, die in Wenen wordt gehouden onder auspiciën van de Verenigde Naties.

“Het recht van ieder land om zijn eigen politiek voor de bescherming van de mensenrechten te formuleren in het licht van zijn eigen omstandigheden moet worden gerespecteerd en gegarandeerd”, aldus Liu. Hij onderstreepte het belang van economische ontwikkeling boven mensenrechten: “Zolang de elementaire behoeften van de mensen niet zijn gegarandeerd, hoort economische ontwikkkeling prioriteit te krijgen.”

Onderminister Liu waarschuwde tegen inmenging in een land om dat een standaard van mensenrechten op te leggen. Dit zou volgens hem kunnen leiden tot “politieke instabiliteit en sociale onrust”. “Andere landen hebben niet het recht tussenbeide te komen”, zei hij, en “niemand moet worden toegestaan de rechten van de mens te gebruiken om politieke en economische druk op andere landen uit te oefenen”. Westerse landen hebben China sinds de opstand op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989 herhaaldelijk gedreigd met economische sancties als het de mensenrechten niet beter zou naleven.

De Chinese toespraak was de meest kritische tot nu toe en kwam na de toespraak die de Dalai Lama, de Tibetaanse leider in ballingschap, ondanks Chinese protesten hield op het terrein van het conferentiecentrum. Een dag eerder onderstreepte de Indonesische minister van buitenlandse zaken, Alatas, het belang van de soevereiniteit en zelfbeschikking, maar tegelijkertijd aanvaardde hij de universaliteit van de mensenrechten wel expliciet.

De vroegere Amerikaanse president Carter pleitte gisteren voor versterking van de internationale organen om de mensenrechten af te dwingen. Hij zei president Clinton te vragen vijf miljoen dollar extra ter beschikking te stellen voor het VN-mensenrechtencentrum in Genève.

De conferentie heeft gisteren een beroep op de VN-Veiligheidsraad gedaan “alle noodzakelijke maatregelen te nemen” om de volkerenmoord in Bosnië, en met name in de stad Gorazde, een halt toe te roepen. Dat gebeurde na een emotionele oproep daartoe van de Bosnische minister van buitenlandse zaken, Silajdzic.

    • W.H. Weenink