Solozeiler de Velde over zijn mislukte recordpoging

Zwaaien naar Bluff, RTL4, 21.10-22.00u.

Kaap Hoorn en een Hilversumse studio. Een stoere schipperstrui en een rose vestje. Henk de Velde en Viola Holt. Op het eerste gezicht twee uitersten die elkaar het afgelopen half jaar hebben gevonden. De presentatrice nam in haar 5 uur show elke week telefonisch contact op met de solist die zijn 18-meter lange catamaran zo snel mogelijk en non-stop rond de wereld stuurde. De Velde was al lang blij dat hij een stem hoorde aan de andere kant van de lijn. De vliegende vissen, dolfijnen en walvissen: zeer indrukwekkend maar ze praten niet tegen je.

Vanavond zendt RTL4 een interview uit met Henk de Velde, afgewisseld met fraaie zeilbeelden die door drie piepkleine camera's zijn vastgelegd. Zwaaien naar Bluff is de titel die refereert aan De Velde's eerste solotocht in 1989, toen hij wegens materiaalpech in het Nieuwzeelandse vissersdorp Bluff een tussenstop moest maken.

“Er zijn mensen die 's nachts dromen en er zijn mensen die overdag dromen. Ik droom overdag.” De 44-jarige Henk de Velde legt in een laatste gesprek met Viola Holt uit, waarom de zee zo aan hem trekt. Als vijftienjarige jongen werd hij zeeman. Van matroos tot stuurman en sinds een jaar of twintig kapitein op zijn eigen zeilschepen. Henk de Velde werd de solist, de dagdromer die niet zonder spannend verhaal in slaap valt.

De beelden vanaf de catamaran zijn zeer fragmentarisch, maar geven een redelijke indruk van de tocht. Scheren in de kajuit, zeilen repararen aan dek, liedjes zingen voor het thuisfront maar vooral ook voor zichzelf. De moed erin houden als je weet dat de recordpoging (100 dagen) is mislukt en de automatische piloot kapot niet meer functioneert.

Maar die vreselijke eenzaamheid, vijf maanden lang, kun je niet vastleggen. Waarschijnlijk biedt het gelijknamige boekje waarin De Velde over zijn belevenissen vertelt, meer diepgang. Het studiogesprek is informatief voor degene die de wereldreis niet heeft gevolgd. Maar een zeeman is beter af zonder schmink. Het is jammer dat de telefoongesprekken met Viola Holt niet zijn verwerkt in deze uitzending. Toen was De Velde op zijn best, emotioneel vooral.

Dankzij RTL4 zien we een vleugje van een avontuurlijke reis. De ijsbergen, dolfijnen en hoge golven zijn indrukwekkend om te zien. Helaas beperkt de regie zich meestal tot korte shots. Het is de concessie van een omroep die het grote publiek dient. Zo geeft Henk de Velde de afstanden aan in meters en niet in zeemijlen. Maar dankzij de commerciële omroep die een samenwerkingsverband is aangegaan met het textielconcern dat het zeilproject bekostigde, zien we tenminste iets van De Velde's avontuur.

Op Holts afsluitende vraag of voor hem drie keer is scheepsrecht geldt, antwoordt de zeiler weifelend. Zijn zoontje heeft hem nodig, weet de vader, maar een derde solotocht sluit de opgelapte zeeman toch niet helemaal uit. De Velde zit niet graag tussen vier muren.