OEROEG

Als een lid van de "verkrampte generatie', die achter alle acties tegen dr L. de Jong heeft gestaan, vraag ik mij af wat de filmmaker heeft beoogd. Sensatie? Direct na het overlijden in 1988 van Westerling wijdde de AVRO een uitzending daaraan met nadruk op geweldplegingen. Daar trad ook de J.E. Hueting op. Hierbij bleek dat hij bij de inlichtingendienst had gewerkt en zulks met grote tegenzin had gedaan. Waarom heeft hij geen overplaatsing aangevraagd of dienst geweigerd?

De strijd destijds in Indonesië was geen spelletje mens-erger-je-niet. Elk optreden ging gepaard met risico voor het eigen leven. Goede inlichtingen, waren van levensbelang en die krijg je niet door een gevangene vriendelijk te vragen even alles te vertellen. Los van incidentele ontsporingen heb ik bewondering voor de Nederlandse militairen die werden ingezet zonder toereikende geneeskundige verzorging, vaak zonder verbindingen, in een vreemd land, waarvan zij de taal niet spraken.

Hueting geeft dat ook aan. Ik heb als ex-Knil-militair de eerste OVW-bataljons in Cimahi zien binnenkomen. Deze mensen waren vol goede voornemens te helpen aan de pacificatie van Indonesië. Die goede voornemens sloegen om als een blad aan de boom toen hun krijgsgevangen geraakte maten zwaar gemutileerd werden teruggevonden.

Het onderzoek naar gewelddaden en wreedheden heeft uitgewezen dat deze incidenteel waren. Ik heb het boek Oeroeg niet gelezen, maar ik ben opgegroeid in het vooroorlogse Indië, en ging met Indonesiërs naar school, en ik kan mij voorstellen dat de weergave van de psychologische problemen tussen twee vooroorlogse vrienden van verschillende nationaliteit, die door de situatie tegenover elkaar komen te staan, een prachtig onderwerp is voor een boek. Ik denk dat zinloze moordpartijen tegen zowel Hollanders, Indo's als eigen landgenoten en de zinloze vernielingen een situatie hebben geschapen waartegen de vriendschap niet meer opgewassen was. Wat is echter de zin van een film, die onder "de verkrampte generatie' veteranen, die zulk goed werk hebben verricht, weer vele wonden zal openrijten?