Israel stelt burgers gerust: radioactiviteit is "natuurlijk'

TEL AVIV, 15 JUNI. De Israeliërs zijn de afgelopen maanden opgeschrikt door berichten over onverklaarbare radioactiviteit in delen van de Negev-woestijn. Evenveel malen zijn ze door de minister van milieuzaken, Jossi Sarid, gerustgesteld dat “er niets aan de hand is” en er geen sprake van is dat de atoomreactor in Dimonah, in het oostelijke deel van de woestijn, nabij de grens met Jordanië, de vervuilingsbron is.

De Israelische pers en de Israelische maatschappij voor natuurbescherming staan nogal sceptisch tegenover de geruststellende officiële verklaringen en blijven op nader onderzoek en meer openheid aandringen.

Egypte heeft onlangs ook zijn ongerustheid uitgesproken over mogelijk doorsijpelen van radioactief materiaal uit de Negev-woestijn naar de Sina-woestijn. Een officieel onderzoek wees uit dat er geen gronden voor deze Egyptische vrees zijn. Ook Israelische toeristen die bij duizenden jaarlijks de “kleine en grote krater” in de Negev-woestijn nabij Mitspe-Ramon bezoeken lopen volgens het ministerie van milieuzaken geen enkel gevaar alhoewel daar ook verhoogde radioactiviteit is gemeten.

Wegens de strikte geheimhouding rond de atoomreactor in Dimonah zou het verbazingwekkend zijn indien de Israelische autoriteiten zouden toegeven dat de geconstateerde radio-activiteit in delen van de Negev-woestijn aan afval van deze reactor zou zijn toe te schrijven.

Ondertussen ziet het er naar uit dat de aangetroffen radioactiviteit in een waterbron in Nitzana, in het westelijke deel van de Negev-woestijn, nabij de grens met Egypte, is toe te schrijven aan natuurlijk radium. Desalniettemin meldt het blad Ha'arets vandaag dat het ministerie van landbouw overweegt de verkoop van landbouwprodukten uit Nitzana (tomaten en granen) te verbieden. Een beslissing dienaangaande is op korte termijn te verwachten. Een bewoner van een van de moshaviem (collectieve nederzetting) Kadesh Barnea in dit kennelijk besmette gebied vertelde aan Ha'arets dat er nabij zijn woonplaats reeds lang een door prikkeldraad beveiligde mysterieuze installatie is geplaatst. Op een van de erop aan gebrachte borden staat: stralingsgevaar.

De groeiende belangstelling voor milieu-verontreiniging is een betrekkelijk recent verschijnsel in de Israelische samenleving. Minister Sarid zet zich in om aan dit probleem op regeringsniveau hoge prioriteit te geven. Verplaatsing van vuilnisbelten nabij de grote steden naar een groot daartoe aangewezen terrein in de Negev-woestijn is een van zijn projecten. Het ligt in de bedoeling dat het afval daar ook zal worden verwerkt. Het ministerie van milieuzaken heeft ook de strijd aangebonden tegen fabrieken die jarenlang afval in kleine riviertjes hebben geloodst.

In de Negev-woestijn zouden chemische industrieën het grondwater reeds in hoge mate hebben verontreinigd. Een diepgaand onderzoek daarnaar is thans gaande. Vorig week werd Tel Aviv opgeschrikt door de plotseling onverklaarbare massale vissterfte in de Yarkon-rivier. De oorzaak van wat door minister Sarid een “ecologische ramp” werd genoemd is nog steeds niet achterhaald. Grote hoeveelheden water zijn inmiddels in de Yarkon gepompt om de zwaar aangetaste kwaliteit van het water te verbeteren.

    • Salomon Bouman