De bonte lobby voor de Eurobank

Ook Ajax wil dè bank. De club bedoelt daar niet mee de sponsor-bank voor wie de voetballers bij uitwedstrijden het blauw-groene shirt aantrekken, maar de Europese centrale bank die naar Amsterdam moet komen. De Ajacieden bevinden zich in het gezelschap van voormalig "kabouter' Roel van Duyn, tegenwoordig raadslid in Amsterdam, die eveneens zijn hart heeft verpand aan wat in de EG de bank der banken moet worden.

De Nederlandse lobby voor de Euro-bank is een bont gezelschap, waarin politiek en bedrijven nog het minst in het oog springen. Het gaat om instellingen als het Nationale Ballet, de VVV Amsterdam, de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs en de Europese Optiebeurs, die broederlijk verenigd onder de oproep aan het kabinet en de Tweede Kamer om de bank naar Amsterdam te halen. “We moeten nog een keer met zijn allen in Nederland duidelijk maken dat we die bank allemaal willen”, zo verwoordde Europarlementariër Maartje van Putten (PvdA) gisteren een hup-Holland-hup-gevoel.

Van Putten heeft zich aan het hoofd gesteld van de "luidruchtige campagne' voor de bank, die Fop Hoogendijk van Stichting Amsterdam Financieel Centrum enkele maanden geleden is begonnen. Zij gaven gisteren in de Amsterdamse Kamer van Koophandel samen met de voorzitter van de Kamer, Rob de Vilder, een startsein voor de lobby. Het zou een offensief moeten worden.

VNO-voorzitter Alexander Rinnooy Kan en zijn evenknie van de FNV, Johan Stekelenburg, lieten echter weten verhinderd te zijn voor de persconferentie. “Zij waren er heel graag bij geweest, want zij vinden de bank een heel belangrijke zaak. Stekelenburg heeft zelfs een brief geschreven”, haastte De Vilder te zeggen.

Een andere dissonnant was het ontbreken van de Amsterdamse burgemeester Ed van Thijn onder de oproep, nadat deze zich eerder al had laten ontvallen alleen te geloven in "stille diplomatie'. Van Putten had echter van “mensen in de omgeving van van Thijn” gehoord dat ook hij het tromgeroffel ondersteunt.

Minister-president Ruud Lubbers moet straks als hij met de elf andere EG-kopstukken in een "kamertje' zit met zijn vuist op tafel slaan. “Lubbers komt òf terug met de bank òf met een veto voor een andere vestigingsplaats”, zei Van Putten ferm. Lubbers die al lang zegt géén voorzitter van de Europese Commissie te willen worden moet zijn Europese ambities laten varen, aldus Van Putten. “We weten allemaal dat Lubbers niet straks bij zijn echtgenote op de bank gaat zitten, maar hij mag die gedachten niet in zijn achterhoofd meenemen”.

Ook president Wim Duisenberg van De Nederlansche Bank (DNB) moet zijn eventuele aspiraties voor het voorzitterschap van de Euro-bank opgeven en heeft dat volgens Van Putten ook al gedaan. Evenmin mag Nederland nog "gaan' voor het Merkenbureau of Europol, omdat daarvan niet zo'n "geweldige spin-off' valt te verwachten als van de Euro-bank. Bij de bank komen in eerste instantie maar 200 tot 250 mensen te werken. De lobbyisten rekenen echter op tienduizenden afgeleide banen, zoals van buitenlandse banken, die hun kantoren naar Amsterdam zullen verplaatsen. “Uiteindelijk profiteren daarvan ook de bloemisten en taxi-chauffeurs”, zei Hoogendijk.

De concurrenten voor dit lekkers zijn Londen en vooral Frankfurt. De positie van de Britse hoofdstad is wat verzwakt door de val van het pond uit het EMS en het verkrijgen van de Oost-Europabank. Frankfurt staat er met zijn sterke mark en onafhankelijke centrale bank aanzienlijk beter voor dan Londen. Van Putten betrok echter de Tweede Wereldoorlog bij de campagne om de positie van Duitsland ter discussie te stellen: “In de EG willen velen de Duitsers die toch al zo sterk zijn met hun D-mark niet ook nog een een instelling geven met zoveel macht als dé bank. Zeker niet als je kijkt naar de geschiedenis van Duitsland de laatste eeuw.”

Van Putten bleek echter de macht van de bank te overschatten. “De bank krijgt zoveel macht dat zij begrotingen van landen kan afkeuren en goedkeuren. Als de bank in Nederland komt kunnen wij daar meer invloed op uitoefenen.” Oud-IMF- bestuurder Witteveen - aanwezig als "onafhankelijk deskundige' - probeerde het gezicht van Van Putten te redden: “Net zoals het IMF kan de bank straks alleen aangeven of begrotingen aan de normen voldoen, maar laat regeringen vrij hoe zij dat oplossen. Andersom heeft een regering geen directe invloed op de bank, want die is zelfstandig. Maar het Nederlandse klimaat van consensus kan wel verzachtend zijn”.

Als sterke punt van Amsterdam gewaagde Van Putten van een "multi-cultureel klimaat'. De Vilder die normaal gesproken klaagt over de slechte infrastructuur herinnerde de aanzwezigen aan de "voortreffelijke infrastructuur', vooral nu luchthaven Schiphol mag uitbreiden. Hoogendijk roemde de lage salarissen van bankemployees in Nederland, al voegde hij eraan toe dat de Euro-bank niet op een cent zal kijken. Het gebouw voor de bank is er al: het voormalige hoofdkantoor van de Amro aan de Herengracht is sinds de fusie met ABN te huur.