Sihanouk wil afscheiding in Cambodja beëindigen

PHNOM PENH, 14 JUNI. Prins Norodom Sihanouk is vandaag officieel verkozen tot staatshoofd van Cambodja, door de nieuwe nationale assemblée. Hij riep meteen op een einde te maken aan de afscheidingsbeweging in het oosten van het land.

De 70-jarige Sihanouk was interim-staatshoofd vanaf november 1991 en domineerde tussen 1941 en 1970 ook al de politiek van zijn land. De 120 leden tellende grondwetgevende vergadering, die vandaag voor het eerst bijeenkwam, benoemde Sihanouk unaniem tot staatshoofd en verklaarde alsnog dat de staatsgreep waarin de prins in 1970 werd afgezet onrechtmatig was. Het grootste probleem dat Sihanouk eerst zal moeten oplossen is een politieke strijd waarbij twee van zijn zonen zijn betrokken.

Sihanouks zoon prins Norodom Chakrapong zette zaterdag zijn eerder geuite dreigement voor afscheiding van zeven oostelijke provincies om in daden. Chakrapong zei in een verklaring dat de "Autonome Zone Samdech Euv' een feit was geworden. (Samdech Euv is Cambodjaans voor Meneer Papa, de koosnaam voor Sihanouk)

Prins Chaprakong maakte tot nu toe deel uit van de ex-communistische Cambodjaanse Volkspartij (CPP), die wordt geleid door premier Hun Sen. De CPP kreeg in de verkiezingen, die onder toezicht van de Verenigde Naties tussen 23 en 18 mei werden gehouden, 37 procent van de stemmen, goed voor 51 zetels, tegenover 45 procent voor Funcinpec (58 zetels), de partij die wordt geleid door een andere zoon van Sihanouk, prins Norodom Ranariddh. Chaprakong en Ranariddh zijn halfbroers en gezworen vijanden.

Hun Sen heeft vanaf het begin de uitslag gerespecteerd, maar regionale CPP-leiders, zoals Chaprakong, vrezen dat hun positie in gevaar komt. De separatisten hebben als reden voor het uitroepen van de autonomie “verkiezingsfraude” genoemd.

In hoeverre de afscheidingsbeweging kan rekenen op de steun van het leger of de CPP is onduidelijk. Hun Sen heeft gezegd dat hij de “spontane separatistische protesten” niet kan bedwingen, maar waarnemers menen dat betogingen ook door de CPP-regering op touw zijn gezet. Chaprakong zei zaterdag niet met zijn halfbroer Ranariddh te willen praten, maar van een interventie van zijn vader verwacht hij veel heil “Alleen prins Sihanouk kan de problemen van ons land oplossen zonder buitenlandse interventie”, aldus Chaprakong, die de VN-troepen in zijn autonome zone heeft gevraagd zich terug te trekken.

Ranariddh zei gisteren dat Funcinpec bereid is zijn eigen troepen te mobiliseren om het afgescheiden deel van het land te “bevrijden”. Ranariddh zei dat hij enige dagen geleden zijn troepen al opdracht heeft gegeven voorzorgsmaatregelen te treffen en zich te herbewapenen om partijgenoten in de afgescheiden provincies te kunnen beschermen. Deskundigen schatten dat de Funcinpec-strijdkrachten tussen de 5.000 en 8.000 manschappen tellen.

Het hoofd van UNTAC, het tijdelijk VN-bestuur over Cambodja, de Japanner Yasushi Akashi, zei dat de VN de aanwezigheid van hun burgerpersoneel in drie van de provincies die zijn afgescheiden, tijdelijk zal “verminderen”. Alleen niet onmisbaar personeel zal worden geëvacueerd uit Kompong Cham, Svay Rieng en Prey Veng, zei VN-woordvoerder Eric Falt; VN-politiemensen blijven aanwezig. (AFP, AP, Reuter)