Het Oerol-festival moet nog een keer "knallen'

Op Terschelling wordt voor de laatste keer het Oerol-festival gehouden. Directeur Joop Mulder vindt dat de Friese overheden hem financieel te weinig steunen en houdt ermee op.

Het Oerol-festival op Terschelling duurt t/m 20 juni.

TERSCHELLING, 14 JUNI. Een tikkeltje geëmotioneerd hield directeur Joop Mulder afgelopen vrijdagavond tijdens de officiële opening van zijn festival het affiche omhoog met de tekst "Oerol 1994' - dat waarschijnlijk niet gehouden zal worden, vanwege financiële problemen. Een afscheidscadeautje van de Terschellinger ondernemers aan de man die het Waddeneiland een veelgeprezen straat-, theater- en muziekfestival schonk. Het trok iedere editie weer tienduizenden bezoekers.

Twaalf jaar geleden nam de burgemeesterszoon uit Bolsward het initiatief tot het festival, omdat hij de toerist meer wilde meegeven van Terschelling dan "zand in de schoenen'.

Sinds die tijd hebben ruim tienduizend artiesten toneel-, mime-, muziek-, dans- en zangvoorstellingen gegeven op locaties als duinpannen, bossen, stranden en weides. Kortom, overal op het eiland, of "oerol' op zijn Terschellings. Oerol is de term die de eilanders gebruiken voor de periode in het voorjaar dat het vee de weilanden weer in gaat, en tijdens het festival dus ook de kunstenaars. De wonderlijke vermenging van cultuur en natuur en het door Mulder omschreven "eilandgevoel' toverden Terschelling elk jaar om tot het culturele hart van Friesland.

Ondanks het succes zet Mulder er nu een punt achter. Hij meent dat de Friese overheden hem in de kou laten staan omdat ze weigeren ruim tweeëneenhalve ton subsidie te geven voor het opzetten van een professioneel stafbureau. Daarom neemt Mulder met een 'wrang gevoel' afscheid van Oerol. Vooral de Friese cultuurgedeputeerde Johanneke Liemburg moet het ontgelden. Mulder: “Ik heb vorig jaar de zilveren anjer van Wiegel gekregen, die wordt toegekend aan een persoon die veel voor de cultuur in Friesland heeft betekend. Men heeft me toen blij gemaakt met een dode mus, want de provincie wil geen extra geld geven om Oerol te behouden. Nu het festival is uitgegroeid tot het culturele visitekaartje van Friesland, laten ze me in de steek.”

Dag en nacht is de kroegbaas uit Midsland naar eigen zeggen in touw om de artistieke invulling van Oerol rond te krijgen, sponsors te zoeken en de publiciteit te verzorgen. Te veel werk voor één man. Een onderzoek in opdracht van de Stichting Oerol legde de zakelijke manco's bloot van het cultuurfestijn: onduidelijke verantwoordelijkheden, een te centrale organisatie en een gebrekkige communicatie. Mulder erkent dat er wel eens dingen fout gingen. “Dat kan haast niet anders als je met 150 vrijwilligers werkt.” Het rapport bewijst volgens hem, dat professionalisering hard nodig is.

De Stichting kampt met een tekort van drie ton. Een aantal Terschellinger ondernemers stelde zich garant voor twee ton. Mulder zelf stak 70.000 gulden in het festival. De provincie verstrekt Oerol jaarlijks 10.000 gulden subsidie. Vorig jaar werd er 35.000 gulden extra uitgekeerd. De gemeente Terschelling subidieert het festival jaarlijks met 45.000 gulden. Het Fonds voor de Podiumkunsten van het ministerie van WVC gaf Oerol 50.000 gulden.

Hoewel Liemburg begrip heeft voor Mulders frustratie, reageert ze toch verontwaardigd op diens uitlatingen. Volgens haar vraagt Mulder een "blanco cheque' die de provincie niet geeft. “Elk jaar dijt het festival uit. We hebben het idee dat het geld in een bodemloze put verdwijnt en zijn niet van plan subsidies in een failliete boedel te steken.” Ze wijst er nog eens op dat de provincie vorig jaar extra bijdroeg aan Oerol. “Daar had Mulder mee kunnen professionaliseren.”

Herhaaldelijk trok ze, zo stelt ze, bij WVC aan de bel om meer geld los te vragen voor het cultuurfestival. “Maar daar vindt men de artistieke waarde blijkbaar niet zo hoog dat men er meer geld in wil steken.” Woorden die worden tegengesproken door beleidsmedewerker Peter Lammerts van WVC, tijdens de opening. Lammerts legt nog eens uit dat de kwaliteit van Oerol 'onomstreden' is. Het festival is van een "bijzonder hoog niveau', maar meer geld is er niet, licht hij later toe. “Dat is geen kwestie van onwil.”

Mulder wil met zijn laatste Oerol nog één keer alles uit de kast halen. Terschelling is tot en met 20 juni omgedoopt tot culturele vrijstaat. Een eigen radiozender (Radio Vrij Oerol) en krant onderstrepen de culturele staatsgreep. PTT Telecom Leeuwarden geeft een presentje in de vorm van een eigen Oerol telefoonkaart.

De laatste editie van het festival moet de grootste en mooiste tot nu toe worden. Overal op het eiland staan de rood-witte tenten. West-Terschelling is omgetoverd tot Brandarisdorp, waar film- en theatervoorstellingen te zien zijn en waar onder de lichtstralen van de vuurtoren muzikale optredens plaatshebben van onder meer Weekend Warriors, Mandingo & the Mapapa Acrobats uit Kenia, Värttinnä uit Finland, Mau Mau uit Italië, Bob Color, Mouth Music uit Ierland. Trots is Mulder op de komst van Teatro del Silencio, een Chileens mimegezelschap, dat twee jaar geleden in eigen land werd uitgeroepen tot beste experimentele groep. In hun voorstelling Malasangre, o las mil y una noche del poeta, in een speciale arena op het Groene Strand van West, beelden zestien spelers het leven uit van de Franse dichter Arthur Rimbaud. En trots is Mulder ook op de twee eigen Oerol-co-produkties die de Friese toneelgroep Suver Nuver maakte met het Australische bewegingsgezelschap Stalker Stelt. Suver Nuver, bestaande uit drie mimespelers, koos als lokatie voor hun nieuwe stuk Vallust en Hunker, een zanderige duinpan omringd door drie bunkers in Hoorn. Het nieuwe stuk Angels ex machina van Stalker, waarin de steltacrobatiek wordt beoefend, beleefde vrijdag zijn wereldpremière op een weide aan de bosrand bij Midsland. Mulder had de locatieprojecten de komende jaren graag verder willen ontwikkelen om zo de naam van Oerol te verstevigen en aanspraak te kunnen maken op meer WVC-subsidie. Hij zegt verscheidene aanbiedingen op zak te hebben, ook uit het buitenland, om aan de slag te gaan. Toch wil hij nog niet vooruit kijken. Oerol moet nog één keer 'knallen'. En daarin steekt de kroegbaas uit Midsland nog een week al zijn energie.