Campbell moet "electorale ramp' voor Tories afwenden

De verkiezing van een nieuwe partijleider van de regerende Conservatieven in Canada, die automatisch premier wordt, heeft in het teken gestaan van angst. De Tories vrezen dat de Liberalen hen tijdens de algemene verkiezingen in het najaar de rekening zullen presenteren voor het impopulaire economische beleid van de regering-Mulroney. Peilingen wijzen immers uit dat de Liberalen na een negenjarig bewind van de Tories een duidelijke voorsprong hebben.

De enige maatstaf voor de 3.500 gedelegeerden gisteren tijdens het Conservatieve partijcongres was daarom wie meeste kans maakt als partijleider de Liberalen te verslaan. Het was een keuze tussen twee kwaden. Minister van defensie Kim Campbell (46), een intelligente en progressieve juriste uit Vancouver aan de Westkust met relatief weinig ervaring in de federale politiek, had een wervelende start gemaakt als beoogde opvolgster van Brian Mulroney, toen die in februari zijn aftreden aankondigde. Maar tijdens de campagne toonde ze weinig politieke intutie door de rooms-katholieke kerk, critici van het economische regeringsbeleid en Canadezen met politieke apathie te beledigen. Partijgenoten vonden haar verwaand en instabiel, commentatoren noemden haar een “mini-Thatcher met een alarmerende ambitie”.

Tegenover haar stond de 34-jarige minister van milieu Jean Charest, die bedachtzamer en rolvaster leek Campbell en dank zij haar miskleunen een kanshebber werd, de meeste serieuze volgens alle peilingen. Tegelijkertijd werd hij te jong geacht en was zijn afkomst uit Québec een minpunt. De meeste Canadezen willen na 25 jaar een premier uit een andere provincie dan het Franstalige Québec aan de Oostkust, dat de natie verdeeld houdt door een historische hang naar separatisme. Programmatisch bestond er tussen beiden weinig verschil.

Campbell won gisteren met 53 procent van de stemmen. Nadat een derde kandidaat, Jim Edwards, die zelf kansloos was, haar zijn steun had toegezegd, wist zij pas in een tweede stemronde de meerderheid van stemmen te bemachtigen. Charest kreeg 47 procent van de stemmen.

Campbell moet nu een kabinet met "nieuwe gezichten' formeren en de partij door de verkiezingen loodsen. De Liberalen onder leiding van Jean Chrétien, een oudgediende van ex-premier Pierre Trudeau, verkneukelen zich al op die confrontatie. Dit weekeinde bleek opnieuw uit een opiniepeiling dat de Tories onder Campbell op een “electorale ramp” afstevenen, en juist met Charest aan de macht zouden kunnen blijven.

Campbell wil doorgaan met het omstreden vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten, waarin inmiddels ook Mexico is opgenomen. Dit verdrag is volgens critici verantwoordelijk voor vele verplaatsingen en faillissementen van bedrijven en een stijging van de werkloosheid naar 11,4 procent. Campbell wil het begrotingstekort van circa vijftig miljard gulden binnen vijf jaar elimineren zonder de belastingen te verhogen. Samen met de tien provincies wil ze bezuinigingen - op het sociale stelsel en het overheidsapparaat - coördineren. Ze streeft niet naar een nieuwe constitutionele relatie met Québec. Ze is een tegenstander van “dominant federalisme”, in een poging zich te verzoenen met de separatisten.

Haar probleem is dat ze weinig tijd heeft om de Canadese lethargie en recessie te doorbreken. De Liberalen hakken al in op haar plannen, die zij niet meer dan een voortzetting van het beleid onder Mulroney noemen.

De Man Met De Monsterkoffer zal er zijn schouders bij ophalen: de kleine exporteur vindt zijn weg in de wereld toch wel, de grote politiek interesseert hem niet. Wie te werk gaat met gezond verstand en zich niet laat afschrikken door academische adviezen kan op de wereldmarkt een aardige slag slaan, meent NEC-directeur Middelkoop. Een bedrijf uit Leiden tart elke economische wet door containers vol badsponzen naar Japan te vervoeren. Nederlandse potgrond is een succes in Hongkong, Hollandse aardappelkroketten en diepvriesfrieten zijn favoriet in Australië. De impasse die zich nu in de handelsbesprekingen voordoet is een impasse van de vooruitgang, meer niet.