Bosnie glijdt af naar chaos en anarchie; Zware strijd op alle fronten

SARAJEVO, 14 JUNI. Bosnië is het afgelopen weekeinde opnieuw het toneel geweest van zware gevechten. De ingesloten steden Sarajevo en Gorazde werden door de Serviërs bestookt.

De situatie in het westen en midden van de republiek, waar moslims en Kroaten elkaar bestrijden, gleed volgens VN-militairen af naar een staat van “chaos”.

De Franse bevelhebber van de VN-troepen in Bosnië, generaal Morillon, dreigde zaterdag met het vertrek van de VN-troepen als hun missie niet de steun heeft van alle politieke en militaire leiders in de republiek. Bosnië dreigt terecht te komen in “een staat van totale anarchie”, aldus Morillon.

In Gorazde kostte gisteren een voltreffer van de Serviërs op een noodhospitaal met gewonde moslims aan alle 52 aanwezige patiënten en verplegers het leven. Het gebouwtje werd volledig vernield. De afgelopen zeventien dagen zijn in de belegerde enclave naar schatting zeshonderd mensen bij Servische beschietingen om het leven gekomen.

De Serviërs doorbraken dit weekeinde op twee plaatsen de verdedigingslinies van de moslims rond de stad en veroverden de dorpen Borovac en Gornja Glavica. De moslims meldden later gisteren dat in de strijd 59 verdedigers om het leven waren gekomen en meer dan honderd gewonden waren gevallen. Naar aanleiding van de belegering van Gorazde heeft de Bosnische regering gisteren in een brief aan de Veiligheidsraad van de VN dringend gevraagd om de legering van VN-troepen in de door de VN onder hun bescherming geplaatste enclave en om een intensivering van de luchtpatrouilles boven de enclave. Bosnië heeft bovendien om een spoedzitting van de Veiligheidsraad gevraagd.

Sarajevo kreeg gisteren het zwaarste Servische artilleriebombardement in weken te verduren. Het vliegveld van de stad moest, vlak nadat het na een onderbreking van vier dagen weer open was gegaan, al snel worden gesloten. Bij de beschietingen kwamen zeker elf mensen om het leven. Onder hen waren acht mensen die de dood vonden toen op een begraafplaats, waar een moslim werd begraven, een granaat in hun midden ontplofte.

Het uit moslims, Kroaten en Serviërs bestaande Bosnische staatspresidium heeft gisteren op zijn eerste bijeenkomst sinds een jaar in Genève de moslims en Kroaten opgeroepen hun al weken durende strijd in het westen en midden van Bosnië te staken. De commandanten van het Bosnische en het Bosnisch-Kroatische leger werden persoonlijk verantwoordelijk gesteld voor de naleving van het staakt-het-vuren. De bevelhebber van het Bosnische (moslim-)leger, generaal Rasim Delic - het enige lid van het staatspresidium dat in Genève ontbrak - beloofde vandaag zijn troepen bevel te geven zich aan het bestand te houden.

Pag 5: Chaos in delen Bosnië

Of het bestand veel uithaalt, is volgens deskundigen de vraag, gezien de chaotische situatie in het moslim-Kroatische strijdgebied. Lokale bevelhebbers storen zich hier in veel gevallen niet meer aan bevelen van hun superieuren. Vrijwel overal werd dit weekeinde gevochten.

In Mostar kwam het zaterdag tot felle gevechten. Hier sneuvelde een Spaanse VN-officier, wiens patrouille door Kroaten onder vuur werd genomen. Later keerde in Mostar de rust terug. In Novi Travnik, bij Vitez, bij Jablanica en bij Konjic werd gisteren eveneens gevochten. Bij Konjic hielden de Kroaten een VN-hulpkonvooi tegen en in Kakanj moesten Franse VN-soldaten in actie komen om honderden Kroatische vluchtelingen tegen moslim-strijders te beschermen.

Op de weg van Vitez via Zenica naar Tuzla probeerden ook dit weekeinde Kroaten zich meester te maken van vrachtwagens met hulpgoederen voor de inwoners van Tuzla. Het konvooi van meer dan vijfhonderd vrachtwagens is de afgelopen week voordurend door Kroaten belaagd. Talrijke vrachtwagens werden gekaapt, bij Novi Travnik werden eind vorige week acht of negen moslim-chauffeurs door de Kroaten vermoord en bij Vitez werd het konvooi opnieuw aangevallen, waarbij Britse VN-troepen terugschoten en drie Kroaten doodden.

Zaterdag viel het konvooi uiteen. De Britse begeleiders slaagden er niet in alle onderdelen van de stoet te beschermen, als gevolg waarvan die een makkelijke prooi werden van Kroatische aanvallers. Tweehonderd vrachtwagens zijn gisteren eindelijk in Tuzla aangekomen; van de rest is waarschijnlijk het overgrote deel in handen van de Kroaten gevallen en verdwenen.

Iran heeft zaterdag bij de Kroatische regering geprotesteerd tegen de moord op een Iraanse diplomaat in Centraal-Bosnië. De diplomaat, de in Zagreb gestationeerde Majid Montazeri, begeleidde het konvooi naar Tuzla toen hij donderdag door Kroatische aanvallers werd doodgeschoten.

De Serviërs hebben vandaag barricaden opgeworpen op de weg van het vliegveld van Sarajevo naar de stad en daarmee de bevoorrading van de inwoners van de Bosnische hoofdstad afgesneden. Dat heeft vanochtend een woordvoerder van de VN laten weten. Een reden voor de blokkade is door de Serviërs niet gegeven.

(Reuter, AP, AFP)