Grote beroering in Brussel over akkoord tussen Duitsland en VS

BRUSSEL, 11 JUNI. In Brussel is grote beroering onstaan over mededelingen van de Amerikaanse regering dat Washington een bilateraal akkoord heeft gesloten met Duitsland over de opening van de markt voor telecommunicatie. Over dit onderwerp bestaat een handelsconflict tussen de EG en de VS en juist begin deze week besloten de ministers van de 12 lidstaten van de EG om op verzoek van de Europese Commissie vergeldingsmaatregelen te treffen tegen sancties die de VS vorige maand afkondigden.

In een ongebruikelijke verklaring stelde de Europese Commissie gisteren dat, indien de door de Amerikanen verspreide berichten kloppen, Duitsland in strijd handelt met het door de EG afgesproken beleid. Volgens de EG-regelgeving is uitvoering van het handelsbeleid van de lidstaten overgedragen aan de Europese Commissie. Die heeft dan ook om opheldering gevraagd van de regering in Bonn en gedreigd met juridische stappen. België heeft al laten doorschemeren dat de Duitse stap aan de orde moet komen op de Europese top van 21 en 22 juni in Kopenhagen.

Het conflict draait om de liberalisering van de markt van openbare aanbestedingen. De Europese richtlijn, die de procedures regelt voor het vergeven van overheids- en andere openbare opdrachten, bevat een bepaling die stelt dat aan EG-bedrijven een prijsvoordeel van 3 procent mag worden gegeven bij het afwegen van de biedingen. Dat zogeheten artikel 29 is opgenomen omdat volgens Brussel ook de Amerikaanse overheden producenten en aanbieders van diensten uit eigen land bevoordeelt.

De EG heeft aangeboden het betreffende artikel niet toe te passen, indien ook de VS zijn discriminatieve bepalingen zou schrappen. Eind april slaagden partijen erin daarover een gedeeltelijk akkoord te bereiken. Men werd het eens over liberalisering van de markt van openheidopdrachten voor onder andere elektriciteitscentrales, maar niet over de concurrentievoorwaarden in de telecommunicatiesector. Daarop kondigde Washington "beperkte' sancties af ter waarde van ongeveer 19 miljoen dollar. De EG besloot tot tegensancties ter waarde van ongeveer 15 miljoen dollar, daarmee het “deëscalerend” karakter van het conflict onderstrepend.

Diplomaten in Brussel vermoeden dat de Duitsers in Washington hebben gewezen op het bestaan van een verdrag uit begin jaren vijftig, waarin staat dat beide landen elkaar niet zullen discrimineren. Vervolgens, zo wordt verondersteld, hebben de Duitsers met een verwijzing naar dat bilaterale verdrag gezegd dat ze het omstreden artikel 29 niet zullen toepassen als zich Amerikaanse producenten aanbieden. De EG-richtlijn voor overheidsopdrachten laat individuele lidstaten namelijk de mogelijkheid om dit artikel al dan niet toe te passen. Ook Nederland, waar het Amerikaanse ITT is gevestigd, is daartoe niet verplicht, terwijl bijvoorbeeld Frankrijk zijn best zal doen om de Amerikaanse concurrentie zoveel mogelijk dwars te zitten.

De Duitse handelswijze zou ook sporen met het Verdrag van Rome uit 1957, waarin de spelregels van de EG zijn vastgelegd. Artikel 234 bepaalt namelijk dat bilaterale verdragen die al voor 1957 waren gesloten, niet door het EG-verdrag worden geraakt. In het artikel staat overigens ook dat lidstaten moeten proberen dergelijke strijdigheden te elimineren.

Dat neemt niet weg dat de Duitsers begin deze week, toen de EG-ministers van buitenlandse zaken overlegden over de sanctiemaatregel, hun mond hebben gehouden. Op lager ambtelijk niveau hebben zij wel bezwaren geopperd. In Brussel wordt gezegd dat de Amerikanen de uitspraken van de Duitsers handig uitspelen om de verdeeldheid aan Europese kant te benadrukken. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Mickey Kantor had donderdag over een overeenkomst tussen de VS en Duitsland gesproken.

De Duitse minister van economische zaken, Günter Rexrodt, ontkende gisteren dat Duitsland de EG-regels schendt. Hij wees op het bilaterale verdrag van 1954.

    • Wim Brummelman