Fokker vindt de eerste kopers voor nieuwe 70-zitter

ROTTERDAM/PARIJS, 12 JUNI. Twee Indonesische luchtvaartmaatschappijen behoren vrijwel zeker tot de eerste kopers van Fokkers nieuwste kleine straalverkeersvliegtuig, de Fokker 70. Fokker is ook in vergevorderde onderhandeling met een Europese klant.

Fokker is van plan komende dinsdag op de luchtvaartshow in het Franse Le Bourget de eerste klanten voor de Fokker 70 officieel bekend te maken. De vliegtuigbouwer denkt volgende week de 70 in Parijs te laten vliegen in de kleuren van één van de nieuwe klanten, die volgens een Fokker-woordvoerder een substantiële order wil plaatsen. Daarmee zou de Fokker 70, waarvan per jaar voorlopig niet meer dan ongeveer vijftien toestellen worden gemaakt, in produktie kunnen worden genomen. In november 1994 zouden de eerste toestellen kunnen worden afgeleverd.

In Indonesië gaat het om twee nog jonge, particuliere bedrijven (een ervan is Sempati Air) waarin de jongste zoon van president Soeharto, Hutomo Mandala Putera ('Tommy'), mede-aandeelhouder is. Fokker wilde gisteren het bericht over een Indonesische aankoop bevestigen noch ontkennen. De vrijwel zekere aankoop van de F70 door de twee Indonesische maatschappijen wordt door Nederlandse waarnemers in Jakarta toegejuicht, vooral omdat er "paleisaandelen' in die bedrijven zitten. Dat wordt gunstig geacht voor de ontwikkeling van de politieke en economische relaties tussen Nederland en Indonesië die anderhalf jaar geleden tijdelijk ernstig verstoord raakten.

Pag 17: Geen twijfel meer over produktie van de F 70

Afgelopen woensdag boog de raad van commissarissen van Fokker, die Dasa-topman Jürgen M. Schrempp tot zijn nieuwe voorzitter koos, zich over de vraag of moet worden besloten de Fokker 70 te gaan produceren. Er bestond de nodige scepsis omdat zich nog geen definitieve koper voor het toestel had gemeld. Maar daarin is met de klanten die op het punt staan een contract af te sluiten voor de Fokker 70, volgens woordvoerder Van Veen nu definitief verandering gekomen.

Sempati Air, de grootste particuliere luchtvaartmaatschappij van Indonesë, is een relatieve nieuwkomer, die sinds de liberalisering van het Indonesische luchtruim enkele jaren geleden met succes concurreert met het staatsbedrijf Garuda/Merpati. Sempati is de enige in Indonesië die werkt met "on time' garanties. Het bedrijf heeft een aggressieve tv-spot annex reclamecampagne, waarin een aantal groten uit het Indonesische zaken- en culturele leven Sempati Air aanprijzen als "de maatschappij die presteert'. Sempati vliegt inmiddels met zeven gloednieuwe F-100's, betrokken via de lease-maatschappij GPA-Fokker. Garuda heeft er eind 1989 al twaalf besteld, maar die moeten nog worden afgeleverd; dit jaar krijgt de maatschappij de eerste drie toestellen.

Fokker heeft een langjarige relatie met Indonesië. Garuda begon al 30 jaar geleden te vliegen met de F27 Frienship. De Indonesische staatsmaatschappij was in de jaren zeventig de grootste afnemer van de F28 Fellowship, de maatschappij kocht maar liefst 59 van die toestellen. Fokker heeft ook al geruime tijd een samenwerking met IPTN, het vliegtuigbouwconcern van de Indonesische staat en de persoonlijke hobby en trots van minister Habibie van industrie en wetenschapsbeleid. IPTN, dat onder andere componenten levert voor de romp en de staart van de Fokker 100, heeft al geruime tijd plannen om een eigen straalvliegtuig te ontwikkelen. Fokker is bij die plannen betrokken.

De Fokker 70 maakte donderdag al zijn opwachting boven Le Bourget voor een luchtdemonstratie. Geflankeerd door een Fokker 100 was de nieuwe 70, waarvan nog maar één toestel bestaat, uit Nederland overgevlogen. Officieel mocht het toestel er niet eens komen. Op de luchtvaartshow mogen alleen nieuwe vliegtuigen worden gepresenteerd die ook daadwerkelijk verkocht zijn. Ook moet er nog een testprogramma van dertig tot veertig uur worden uitgevoerd voordat de nieuwe Fokker in aanmerking kan komen voor een luchtwaardigheidscertificaat.

    • Ben Greif
    • Marc Serné