Conflict over open polder bij Oudenrijn

NIEUWEGEIN, 9 JUNI. In 2015 zal het verkeersplein Oudenrijn helemaal zijn omgeven door stedelijk gebied. Om te voorkomen dat het nationale verkeersknooppunt voor die tijd aan congestie is bezweken, waakt de rijksoverheid nu al over iedere vierkante meter. De nog open polder Galecop, die in de zuidoostelijke oksel van Oudenrijn ligt, is inzet van een hoogopgelopen conflict met de gemeente Nieuwegein.

Het gemeentebestuur wil in de polder de kantoorlocatie Nieuwraven ontwikkelen, een luxueus park van 35 hectaren, waarin een vijftiental kantoorgebouwen moet komen met in totaal 120.000 vierkante meter vloeroppervlak. Een verbinding met de A-12, de autoweg naar Arnhem, is al aanwezig. Een aantrekkelijker "zichtlocatie' is nauwelijks denkbaar.

Het kantorenpark vormt de financiële kurk van de nieuwe woonwijk Galecop die nu in de polder verrijst. Eind dit jaar worden de eerste van de 3000 geplande woningen opgeleverd. Het ziet er echter naar uit dat de gemeente Nieuwegein een andere financiering zal moeten bedenken.

Nieuwraven voldoet niet aan de strenge eisen die tegenwoordig voor nieuwe kantoorlocaties gelden. Volgens Rijkswaterstaat en de inspecteur voor de ruimtelijke ordening heeft Nieuwraven alle kenmerken van een zogenoemde C-locatie, vlakbij de hoofdsnelwegen en niet ontsloten door openbaar vervoer. In dat geval zijn kantoren uit den boze, omdat ze te veel verkeer aantrekken. Het rijksbeleid is dat kantoren alleen op A-locaties (bij stations) en B-locaties (met hoogwaardig openbaar vervoer) mogen verrijzen.

Rijkswaterstaat en de inspecteur tekenden beroep aan bij de Raad van State, die vorig jaar juli reeds de bouwactiviteiten aan het kantorenpark stil legde in afwachting van een definitieve uitspraak. Op 13 juli zal de raad het beroep behandelen. Het is voor het eerst dat een gemeente en de rijksoverheid een meningsverschil over de toewijzing van kantoorlocaties voor de Raad van State uitvechten.

De nu twintig jaar oude groeigemeente Nieuwegein (60.000 inwoners) is helemaal door snelwegen omgeven en ziet in Nieuwraven mogelijkheden voor een “internationaal concurrerend vestigingsmilieu”. De remise van de sneltram tussen Utrecht en Nieuwegein ligt 100 meter van het nieuwe kantorenpark. Hoogwaardig openbaar vervoer is dus binnen handbereik, maar biedt geen oplossing, aangezien de dichtstbijzijnde halte 1800 meter verderop ligt. Alleen als de tramlijn wordt verlegd, zou er een halte op aanvaardbare afstand kunnen komen. Maar voor de 4.000 arbeidsplaatsen die er in Nieuwraven komen, is zo'n investering te hoog.

Rijkswaterstaat ziet meer heil in de ontwikkeling van de kantoorlocatie Oudenrijn, in de noordoostelijke oksel van het verkeersknooppunt. Aan de overkant van de A-12, op het grondgebied van Utrecht, is ruimte voor 500.000 vierkante meter kantooroppervlak, met een aansluiting op de sneltram. Rijkswaterstaat vreest dat de bouw van kantoren aan beide kanten van de snelweg zal leiden tot filevorming op de A-12. Daarmee komt de aansluiting van de "mainports' Rijnmond en Schiphol met Duitsland in gevaar.

Nieuwraven kan de druk op deze gevoelige verkeersader juist verlichten, meent de gemeente Nieuwegein. Slechts iets meer dan 35 procent van de Nieuwegeiners is nu in de eigen gemeente werkzaam. Meer werkgelegenheid op eigen grondgebied kan de pendel beperken, aldus het gemeentebestuur.

Ook het aanbod het kantorenpark met extra buslijnen te ontsluiten, kon Rijkswaterstaat niet vermurwen en inmiddels ziet het er naar uit dat Nieuwegein het pleit zal verliezen. De adviseur van de Raad van State, mr. M.G.W. Robbers-van den Borg, concludeert in haar rapportage dat “het zonder meer vast staat, dat de locatie Nieuwraven gelet op de prima auto-ontsluiting slechts tegen zeer hoge kosten zou kunnen worden opgewaardeerd tot een terrein met de B-status”.

Zelfs een dreigend tekort aan kantoorlocaties in de regio kan de raadsadviseur niet overtuigen. Op korte termijn is er niets aan de hand dankzij de economische recessie en op den duur komt er voldoende beschikbaar, aldus mr. Robbers-van den Borg. Niet zonder venijn constateert zij dat “alleen al in Nieuwegein momenteel ongeveer 50.000 vierkante meter kantoorvloeroppervlakte te huur staat”.